{"id":3798,"date":"2026-10-06T14:30:30","date_gmt":"2026-10-06T12:30:30","guid":{"rendered":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/?p=3798"},"modified":"2026-10-06T14:30:30","modified_gmt":"2026-10-06T12:30:30","slug":"spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/","title":{"rendered":"Spastyczno\u015b\u0107 w SM \u2013 Przyczyny, objawy i leczenie"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"3798\" class=\"elementor elementor-3798\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9409136 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"9409136\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cfd89fd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cfd89fd\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"isSelectedEnd\">Spastyczno\u015b\u0107 jest jednym z cz\u0119stszych objaw\u00f3w neurologicznych, kt\u00f3re mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 w przebiegu stwardnienia rozsianego (SM). Objawia si\u0119 przede wszystkim zwi\u0119kszonym napi\u0119ciem mi\u0119\u015bni, ich sztywno\u015bci\u0105 oraz trudno\u015bci\u0105 w wykonywaniu niekt\u00f3rych ruch\u00f3w. U cz\u0119\u015bci os\u00f3b pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c bolesne skurcze lub nag\u0142e, mimowolne ruchy ko\u0144czyn.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Nasilenie spastyczno\u015bci mo\u017ce by\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne. U niekt\u00f3rych os\u00f3b jest jedynie niewielkim uczuciem sztywno\u015bci, u innych mo\u017ce utrudnia\u0107 chodzenie, zmian\u0119 pozycji, ubieranie si\u0119 czy wykonywanie codziennych czynno\u015bci.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce istnieje wiele metod pozwalaj\u0105cych ograniczy\u0107 objawy i poprawi\u0107 funkcjonowanie.<\/p><h2>Czym jest spastyczno\u015b\u0107 w stwardnieniu rozsianym?<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">Spastyczno\u015b\u0107 to zaburzenie napi\u0119cia mi\u0119\u015bniowego zwi\u0105zane z nieprawid\u0142owym dzia\u0142aniem uk\u0142adu nerwowego. W SM mo\u017ce wynika\u0107 z uszkodzenia szlak\u00f3w nerwowych odpowiedzialnych za kontrolowanie ruch\u00f3w i napi\u0119cia mi\u0119\u015bni.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Mi\u0119\u015bnie staj\u0105 si\u0119 bardziej napi\u0119te i stawiaj\u0105 wi\u0119kszy op\u00f3r podczas ruchu. W praktyce mo\u017ce to powodowa\u0107 uczucie:<\/p><ul data-spread=\"false\"><li>sztywno\u015bci mi\u0119\u015bni,<\/li><li>ci\u0119\u017cko\u015bci n\u00f3g,<\/li><li>ograniczenia zakresu ruchu,<\/li><li>trudno\u015bci w rozlu\u017anieniu mi\u0119\u015bnia,<\/li><li>mimowolnego napinania mi\u0119\u015bni.<\/li><\/ul><p class=\"isSelectedEnd\">Spastyczno\u015b\u0107 mo\u017ce dotyczy\u0107 jednej ko\u0144czyny, kilku grup mi\u0119\u015bni albo wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci cia\u0142a.<\/p><h2>Jakie s\u0105 objawy spastyczno\u015bci w SM?<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">Objawy zale\u017c\u0105 od tego, kt\u00f3re mi\u0119\u015bnie s\u0105 zaj\u0119te i jak nasilone s\u0105 zaburzenia napi\u0119cia.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119:<\/p><ul data-spread=\"false\"><li>sztywno\u015b\u0107 mi\u0119\u015bni,<\/li><li>zwi\u0119kszone napi\u0119cie mi\u0119\u015bni,<\/li><li>uczucie ci\u0119\u017cko\u015bci n\u00f3g,<\/li><li>trudno\u015bci w poruszaniu ko\u0144czyn\u0105,<\/li><li>ograniczenie zakresu ruchu,<\/li><li>nag\u0142e skurcze mi\u0119\u015bni,<\/li><li>bolesne skurcze,<\/li><li>mimowolne zgi\u0119cie lub wyprost ko\u0144czyny,<\/li><li>problemy z chodzeniem,<\/li><li>trudno\u015bci ze zmian\u0105 pozycji cia\u0142a.<\/li><\/ul><p class=\"isSelectedEnd\">U niekt\u00f3rych os\u00f3b mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 r\u00f3wnie\u017c powtarzaj\u0105ce si\u0119, gwa\u0142towne ruchy ko\u0144czyny okre\u015blane jako klonus.<\/p><h2>Spastyczno\u015b\u0107 a skurcze mi\u0119\u015bni \u2013 czy to to samo?<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">Nie do ko\u0144ca.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Spastyczno\u015b\u0107 oznacza przede wszystkim <strong>utrzymuj\u0105ce si\u0119 lub nasilone napi\u0119cie mi\u0119\u015bni oraz zwi\u0119kszony op\u00f3r podczas ruchu<\/strong>. Skurcze lub spasmy to natomiast nag\u0142e, mimowolne napi\u0119cia mi\u0119\u015bni.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Oba problemy mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 jednocze\u015bnie. Osoba z SM mo\u017ce wi\u0119c mie\u0107 stale sztywne mi\u0119\u015bnie, a dodatkowo do\u015bwiadcza\u0107 nag\u0142ych i bolesnych skurcz\u00f3w.<\/p><h2>Gdzie najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje spastyczno\u015b\u0107 w SM?<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">Spastyczno\u015b\u0107 mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach cia\u0142a, jednak szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto dotyczy ko\u0144czyn dolnych.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Mo\u017ce powodowa\u0107 mi\u0119dzy innymi:<\/p><ul data-spread=\"false\"><li>sztywno\u015b\u0107 ud i \u0142ydek,<\/li><li>trudno\u015bci ze zginaniem kolan,<\/li><li>problemy z prawid\u0142owym ustawieniem stopy,<\/li><li>uczucie ci\u0119\u017cko\u015bci n\u00f3g,<\/li><li>utrudnione chodzenie,<\/li><li>problemy z przenoszeniem ci\u0119\u017caru cia\u0142a.<\/li><\/ul><p class=\"isSelectedEnd\">Spastyczno\u015b\u0107 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c dotyczy\u0107 r\u0105k. W\u00f3wczas utrudnia mi\u0119dzy innymi precyzyjne ruchy, chwytanie przedmiot\u00f3w czy wykonywanie czynno\u015bci wymagaj\u0105cych sprawno\u015bci d\u0142oni.<\/p><h2>Co nasila spastyczno\u015b\u0107 w SM?<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">Nasilenie spastyczno\u015bci nie zawsze jest sta\u0142e. Objawy mog\u0105 zmienia\u0107 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od sytuacji.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Do czynnik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 nasila\u0107 spastyczno\u015b\u0107, nale\u017c\u0105 mi\u0119dzy innymi:<\/p><ul data-spread=\"false\"><li>infekcje,<\/li><li>problemy z p\u0119cherzem, w tym zaka\u017cenia dr\u00f3g moczowych,<\/li><li>zaparcia,<\/li><li>b\u00f3l,<\/li><li>zm\u0119czenie,<\/li><li>stres,<\/li><li>niekt\u00f3re problemy sk\u00f3rne,<\/li><li>d\u0142ugotrwa\u0142e pozostawanie w jednej pozycji,<\/li><li>niew\u0142a\u015bciwie dobrana aktywno\u015b\u0107 fizyczna.<\/li><\/ul><p class=\"isSelectedEnd\">Dlatego nag\u0142e zwi\u0119kszenie napi\u0119cia mi\u0119\u015bni nie zawsze oznacza, \u017ce samo SM gwa\u0142townie si\u0119 pogorszy\u0142o. Warto r\u00f3wnie\u017c poszuka\u0107 czynnika, kt\u00f3ry mo\u017ce nasila\u0107 objawy.<\/p><h2>Czy spastyczno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 bolesna?<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">Tak. Sama sztywno\u015b\u0107 nie zawsze powoduje b\u00f3l, ale silne napi\u0119cie mi\u0119\u015bni i powtarzaj\u0105ce si\u0119 skurcze mog\u0105 prowadzi\u0107 do bolesno\u015bci.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">B\u00f3l mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wtedy, gdy przez d\u0142u\u017cszy czas ograniczony jest zakres ruchu stawu lub mi\u0119sie\u0144 pozostaje w nieprawid\u0142owej pozycji.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Je\u017celi spastyczno\u015b\u0107 zaczyna powodowa\u0107 b\u00f3l, zaburzenia snu albo utrudnia codzienne funkcjonowanie, warto om\u00f3wi\u0107 j\u0105 z lekarzem lub fizjoterapeut\u0105.<\/p><h2>Czy spastyczno\u015b\u0107 zawsze nale\u017cy ca\u0142kowicie wyeliminowa\u0107?<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">Nie zawsze.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Cho\u0107 nadmierne napi\u0119cie mi\u0119\u015bni mo\u017ce by\u0107 bardzo uci\u0105\u017cliwe, u niekt\u00f3rych os\u00f3b pewien poziom sztywno\u015bci mo\u017ce pomaga\u0107 w utrzymaniu pozycji cia\u0142a lub przemieszczaniu si\u0119, szczeg\u00f3lnie gdy jednocze\u015bnie wyst\u0119puje znaczne os\u0142abienie mi\u0119\u015bni.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Dlatego celem leczenia nie musi by\u0107 ca\u0142kowite \u201erozlu\u017anienie\u201d wszystkich mi\u0119\u015bni. Najwa\u017cniejsze jest osi\u0105gni\u0119cie takiego poziomu napi\u0119cia, kt\u00f3ry pozwala na mo\u017cliwie dobre funkcjonowanie i komfort.<\/p><h2>Jak diagnozuje si\u0119 spastyczno\u015b\u0107 w SM?<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">Podstaw\u0105 jest badanie neurologiczne i ocena tego, jak zwi\u0119kszone napi\u0119cie mi\u0119\u015bni wp\u0142ywa na codzienne funkcjonowanie.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Lekarz lub fizjoterapeuta mo\u017ce oceni\u0107 mi\u0119dzy innymi:<\/p><ul data-spread=\"false\"><li>napi\u0119cie poszczeg\u00f3lnych grup mi\u0119\u015bni,<\/li><li>zakres ruchu w stawach,<\/li><li>si\u0142\u0119 mi\u0119\u015bniow\u0105,<\/li><li>spos\u00f3b chodzenia,<\/li><li>r\u00f3wnowag\u0119,<\/li><li>cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 i charakter skurcz\u00f3w,<\/li><li>wyst\u0119powanie b\u00f3lu,<\/li><li>wp\u0142yw spastyczno\u015bci na sen i codzienne czynno\u015bci.<\/li><\/ul><p class=\"isSelectedEnd\">Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c ustalenie, czy nie wyst\u0119puje czynnik, kt\u00f3ry dodatkowo nasila spastyczno\u015b\u0107, na przyk\u0142ad infekcja, zaparcie lub b\u00f3l.<\/p><h2>Leczenie spastyczno\u015bci w SM<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">Leczenie powinno by\u0107 indywidualnie dopasowane do rodzaju i nasilenia objaw\u00f3w. Zwykle wykorzystuje si\u0119 kilka metod jednocze\u015bnie.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Mo\u017cliwe post\u0119powanie obejmuje:<\/p><ul data-spread=\"false\"><li>fizjoterapi\u0119,<\/li><li>\u0107wiczenia i rozci\u0105ganie,<\/li><li>odpowiednie pozycjonowanie,<\/li><li>terapi\u0119 zaj\u0119ciow\u0105,<\/li><li>leki zmniejszaj\u0105ce napi\u0119cie mi\u0119\u015bni,<\/li><li>leczenie miejscowe, np. toksyn\u0119 botulinow\u0105,<\/li><li>w ci\u0119\u017ckich przypadkach specjalistyczne metody leczenia.<\/li><\/ul><p class=\"isSelectedEnd\">Podej\u015bcie wielokierunkowe jest cz\u0119sto potrzebne, poniewa\u017c spastyczno\u015b\u0107 mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 jednocze\u015bnie na ruch, b\u00f3l, sen, samodzielno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo.<\/p><h2>Fizjoterapia przy spastyczno\u015bci<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">Fizjoterapia jest wa\u017cnym elementem leczenia spastyczno\u015bci w SM.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">W zale\u017cno\u015bci od potrzeb mo\u017ce obejmowa\u0107:<\/p><ul data-spread=\"false\"><li>\u0107wiczenia zwi\u0119kszaj\u0105ce zakres ruchu,<\/li><li>rozci\u0105ganie mi\u0119\u015bni,<\/li><li>\u0107wiczenia aktywne,<\/li><li>nauk\u0119 prawid\u0142owych pozycji,<\/li><li>prac\u0119 nad chodem,<\/li><li>\u0107wiczenia poprawiaj\u0105ce r\u00f3wnowag\u0119,<\/li><li>dob\u00f3r odpowiednich pomocy ortopedycznych lub ortez.<\/li><\/ul><p class=\"isSelectedEnd\">Regularne \u0107wiczenia mog\u0105 pom\u00f3c utrzyma\u0107 ruchomo\u015b\u0107 mi\u0119\u015bni i staw\u00f3w oraz ogranicza\u0107 konsekwencje d\u0142ugotrwa\u0142ego zwi\u0119kszonego napi\u0119cia.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">\u0106wiczenia powinny by\u0107 jednak odpowiednio dobrane. Zbyt intensywna lub nieprawid\u0142owo wykonywana aktywno\u015b\u0107 mo\u017ce u cz\u0119\u015bci os\u00f3b przej\u015bciowo nasila\u0107 objawy.<\/p><h2>Leki na spastyczno\u015b\u0107 w SM<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">Je\u017celi sama fizjoterapia nie wystarcza, lekarz mo\u017ce rozwa\u017cy\u0107 leczenie farmakologiczne.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">W zale\u017cno\u015bci od sytuacji stosowane s\u0105 mi\u0119dzy innymi:<\/p><ul data-spread=\"false\"><li><strong>baklofen<\/strong>,<\/li><li><strong>tyzanidyna<\/strong>,<\/li><li><strong>gabapentyna<\/strong>,<\/li><li>w wybranych sytuacjach inne leki dzia\u0142aj\u0105ce na napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe.<\/li><\/ul><p class=\"isSelectedEnd\">Dob\u00f3r leku zale\u017cy od rodzaju spastyczno\u015bci, jej nasilenia, innych objaw\u00f3w oraz chor\u00f3b i lek\u00f3w przyjmowanych przez pacjenta.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Leczenie cz\u0119sto rozpoczyna si\u0119 od ma\u0142ej dawki, kt\u00f3r\u0105 nast\u0119pnie stopniowo dostosowuje si\u0119 do uzyskanego efektu i tolerancji.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Wa\u017cne jest znalezienie r\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy zmniejszeniem nadmiernego napi\u0119cia a zachowaniem odpowiedniej si\u0142y mi\u0119\u015bni. Zbyt du\u017ce zmniejszenie napi\u0119cia mo\u017ce bowiem powodowa\u0107 os\u0142abienie i utrudnia\u0107 funkcjonowanie.<\/p><h2>Toksyna botulinowa na spastyczno\u015b\u0107<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">W przypadku <strong>spastyczno\u015bci ogniskowej<\/strong>, czyli dotycz\u0105cej konkretnych mi\u0119\u015bni lub niewielkiej grupy mi\u0119\u015bni, lekarz mo\u017ce rozwa\u017cy\u0107 zastosowanie toksyny botulinowej.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Preparat podaje si\u0119 bezpo\u015brednio do wybranych mi\u0119\u015bni. Metoda mo\u017ce by\u0107 stosowana mi\u0119dzy innymi wtedy, gdy miejscowa spastyczno\u015b\u0107 powoduje b\u00f3l albo ogranicza funkcjonowanie.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Efekt nie jest trwa\u0142y i z czasem ust\u0119puje, dlatego leczenie mo\u017ce wymaga\u0107 powtarzania. Fizjoterapia jest cz\u0119sto \u0142\u0105czona z terapi\u0105 toksyn\u0105 botulinow\u0105, aby maksymalnie wykorzysta\u0107 popraw\u0119 ruchomo\u015bci.<\/p><h2>Co zrobi\u0107, je\u015bli spastyczno\u015b\u0107 jest bardzo nasilona?<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">W przypadku ci\u0119\u017ckiej spastyczno\u015bci, kt\u00f3ra nie odpowiada odpowiednio na leczenie doustne i fizjoterapi\u0119, pacjent mo\u017ce wymaga\u0107 oceny w specjalistycznym o\u015brodku zajmuj\u0105cym si\u0119 leczeniem spastyczno\u015bci.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">W wybranych sytuacjach rozwa\u017cane s\u0105 bardziej zaawansowane metody leczenia, mi\u0119dzy innymi <strong>baklofen podawany dokana\u0142owo za pomoc\u0105 pompy<\/strong>.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Takie leczenie jest zarezerwowane dla odpowiednio dobranych pacjent\u00f3w i wymaga oceny przez do\u015bwiadczony zesp\u00f3\u0142.<\/p><h2>Czy mo\u017cna samodzielnie zmniejszy\u0107 spastyczno\u015b\u0107?<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">Codzienne dzia\u0142ania mog\u0105 pom\u00f3c w kontrolowaniu objaw\u00f3w, ale powinny by\u0107 dostosowane do indywidualnej sytuacji.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Pomocne mo\u017ce by\u0107:<\/p><ul data-spread=\"false\"><li>regularne wykonywanie zaleconych \u0107wicze\u0144,<\/li><li>delikatne rozci\u0105ganie,<\/li><li>unikanie d\u0142ugotrwa\u0142ego pozostawania w jednej pozycji,<\/li><li>odpowiednia organizacja odpoczynku,<\/li><li>obserwowanie sytuacji, w kt\u00f3rych pojawiaj\u0105 si\u0119 skurcze,<\/li><li>odpowiednie nawodnienie,<\/li><li>leczenie zapar\u0107 i infekcji,<\/li><li>zg\u0142aszanie lekarzowi nowych lub nagle nasilonych objaw\u00f3w.<\/li><\/ul><p class=\"isSelectedEnd\">Dobrym rozwi\u0105zaniem mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c prowadzenie dzienniczka spastyczno\u015bci. Mo\u017cna w nim zapisywa\u0107, kiedy pojawia si\u0119 sztywno\u015b\u0107 lub skurcze, jak d\u0142ugo trwaj\u0105, co je poprzedza\u0142o i jak wp\u0142ywaj\u0105 na codzienne funkcjonowanie.<\/p><h2>Czy spastyczno\u015b\u0107 oznacza post\u0119p SM?<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">Nie mo\u017cna na tej podstawie samodzielnie stwierdzi\u0107, \u017ce choroba post\u0119puje.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Spastyczno\u015b\u0107 mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 w r\u00f3\u017cnych postaciach SM i mie\u0107 r\u00f3\u017cne nasilenie. Jej nag\u0142e pogorszenie mo\u017ce by\u0107 zwi\u0105zane nie tylko z aktywno\u015bci\u0105 choroby, ale r\u00f3wnie\u017c z infekcj\u0105, zaparciami, b\u00f3lem czy innym czynnikiem nasilaj\u0105cym objawy.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Ka\u017cde wyra\u017ane i utrzymuj\u0105ce si\u0119 pogorszenie objaw\u00f3w warto jednak om\u00f3wi\u0107 z neurologiem.<\/p><h2>Kiedy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza?<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">Konsultacja jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cna, gdy:<\/p><ul data-spread=\"false\"><li>spastyczno\u015b\u0107 wyra\u017anie si\u0119 nasila,<\/li><li>pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe bolesne skurcze,<\/li><li>sztywno\u015b\u0107 zaczyna utrudnia\u0107 chodzenie,<\/li><li>wyst\u0119puj\u0105 problemy z poruszaniem r\u0119k\u0105 lub nog\u0105,<\/li><li>objawy utrudniaj\u0105 ubieranie si\u0119, higien\u0119 lub inne codzienne czynno\u015bci,<\/li><li>spastyczno\u015b\u0107 zaburza sen,<\/li><li>pojawia si\u0119 b\u00f3l zwi\u0105zany z napi\u0119ciem mi\u0119\u015bni,<\/li><li>zakres ruchu w stawie zaczyna si\u0119 ogranicza\u0107,<\/li><li>objawy pojawi\u0142y si\u0119 nagle lub wyra\u017anie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od dotychczasowych.<\/li><\/ul><p class=\"isSelectedEnd\">Nag\u0142e nasilenie spastyczno\u015bci powinno sk\u0142oni\u0107 r\u00f3wnie\u017c do poszukania mo\u017cliwych czynnik\u00f3w wyzwalaj\u0105cych, takich jak infekcja, zaparcie lub b\u00f3l.<\/p><h2>Spastyczno\u015b\u0107 w SM \u2013 najcz\u0119stsze pytania<\/h2><h3>Czy spastyczno\u015b\u0107 jest cz\u0119stym objawem SM?<\/h3><p class=\"isSelectedEnd\">Tak. Spastyczno\u015b\u0107 i skurcze mi\u0119\u015bni nale\u017c\u0105 do cz\u0119stych problem\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych u os\u00f3b ze stwardnieniem rozsianym. Ich nasilenie mo\u017ce by\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne.<\/p><h3>Czy spastyczno\u015b\u0107 w SM boli?<\/h3><p class=\"isSelectedEnd\">Mo\u017ce powodowa\u0107 b\u00f3l, szczeg\u00f3lnie gdy wyst\u0119puj\u0105 silne lub cz\u0119ste skurcze mi\u0119\u015bni. Sama sztywno\u015b\u0107 nie zawsze jest bolesna.<\/p><h3>Czy mo\u017cna wyleczy\u0107 spastyczno\u015b\u0107 w SM?<\/h3><p class=\"isSelectedEnd\">Leczenie ma przede wszystkim na celu zmniejszenie objaw\u00f3w i popraw\u0119 funkcjonowania. U cz\u0119\u015bci os\u00f3b mo\u017cna uzyska\u0107 znaczn\u0105 popraw\u0119 dzi\u0119ki po\u0142\u0105czeniu fizjoterapii, \u0107wicze\u0144 i leczenia farmakologicznego.<\/p><h3>Czy \u0107wiczenia pomagaj\u0105 na spastyczno\u015b\u0107?<\/h3><p class=\"isSelectedEnd\">Tak. Odpowiednio dobrana aktywno\u015b\u0107, rozci\u0105ganie i fizjoterapia s\u0105 wa\u017cnymi elementami post\u0119powania. Program \u0107wicze\u0144 powinien by\u0107 dopasowany do mo\u017cliwo\u015bci pacjenta.<\/p><h3>Czy baklofen pomaga na spastyczno\u015b\u0107 w SM?<\/h3><p class=\"isSelectedEnd\">Baklofen jest jednym z lek\u00f3w stosowanych w leczeniu spastyczno\u015bci. Nie jest jednak odpowiedni dla ka\u017cdego pacjenta, dlatego jego zastosowanie i dawkowanie powinien ustali\u0107 lekarz.<\/p><h3>Czy spastyczno\u015b\u0107 mo\u017ce nagle si\u0119 nasili\u0107?<\/h3><p class=\"isSelectedEnd\">Tak. Na jej nasilenie mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 mi\u0119dzy innymi infekcje, zaparcia, b\u00f3l, stres czy zm\u0119czenie. Nag\u0142a zmiana objaw\u00f3w powinna zosta\u0107 oceniona, szczeg\u00f3lnie je\u015bli nie mo\u017cna znale\u017a\u0107 oczywistego czynnika wyzwalaj\u0105cego.<\/p><h2>Podsumowanie<\/h2><p class=\"isSelectedEnd\">Spastyczno\u015b\u0107 w stwardnieniu rozsianym mo\u017ce objawia\u0107 si\u0119 zwi\u0119kszonym napi\u0119ciem i sztywno\u015bci\u0105 mi\u0119\u015bni, bolesnymi skurczami, ograniczeniem ruchomo\u015bci oraz trudno\u015bciami w chodzeniu lub wykonywaniu codziennych czynno\u015bci.<\/p><p class=\"isSelectedEnd\">Nie istnieje jedna metoda leczenia odpowiednia dla wszystkich pacjent\u00f3w. W zale\u017cno\u015bci od rodzaju i nasilenia objaw\u00f3w stosuje si\u0119 fizjoterapi\u0119, \u0107wiczenia, odpowiednie pozycjonowanie, leki zmniejszaj\u0105ce napi\u0119cie mi\u0119\u015bni, a w wybranych przypadkach r\u00f3wnie\u017c toksyn\u0119 botulinow\u0105 lub specjalistyczne metody leczenia.<\/p><p>Najwa\u017cniejsze jest indywidualne okre\u015blenie celu terapii. Nie zawsze chodzi o ca\u0142kowite zniesienie napi\u0119cia mi\u0119\u015bni, ale o takie jego zmniejszenie, aby poprawi\u0107 komfort, ruchomo\u015b\u0107 i samodzielno\u015b\u0107 pacjenta.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Spastyczno\u015b\u0107 jest jednym z cz\u0119stszych objaw\u00f3w neurologicznych, kt\u00f3re mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 w przebiegu stwardnienia rozsianego (SM). Objawia si\u0119 przede wszystkim zwi\u0119kszonym napi\u0119ciem mi\u0119\u015bni, ich sztywno\u015bci\u0105 oraz trudno\u015bci\u0105 w wykonywaniu niekt\u00f3rych ruch\u00f3w. U cz\u0119\u015bci os\u00f3b pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c bolesne skurcze lub nag\u0142e, mimowolne ruchy ko\u0144czyn. Nasilenie spastyczno\u015bci mo\u017ce by\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne. U niekt\u00f3rych os\u00f3b jest jedynie niewielkim [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":3799,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[13,1],"tags":[],"class_list":["post-3798","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-neurolog","category-profilaktyka"],"blocksy_meta":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Spastyczno\u015b\u0107 w SM \u2013 Przyczyny, objawy i leczenie - Fundacja Oslomed<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Spastyczno\u015b\u0107 i wzmo\u017cone napi\u0119cie mi\u0119\u015bni mog\u0105 utrudnia\u0107 codzienne funkcjonowanie. Poznaj przyczyny oraz mo\u017cliwo\u015bci leczenia spastyczno\u015bci w SM.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"uk_UA\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Spastyczno\u015b\u0107 w SM \u2013 Przyczyny, objawy i leczenie - Fundacja Oslomed\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Spastyczno\u015b\u0107 i wzmo\u017cone napi\u0119cie mi\u0119\u015bni mog\u0105 utrudnia\u0107 codzienne funkcjonowanie. Poznaj przyczyny oraz mo\u017cliwo\u015bci leczenia spastyczno\u015bci w SM.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Fundacja Oslomed\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-06T12:30:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Oslomed-3-5-1024x576.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"576\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Faustyna\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u041d\u0430\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u043e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Faustyna\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"\u041f\u0440\u0438\u0431\u043b. \u0447\u0430\u0441 \u0447\u0438\u0442\u0430\u043d\u043d\u044f\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 \u0445\u0432\u0438\u043b\u0438\u043d\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/\"},\"author\":{\"name\":\"Faustyna\",\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#\/schema\/person\/2b17943cb685079ec4491f92fc2b9ac2\"},\"headline\":\"Spastyczno\u015b\u0107 w SM \u2013 Przyczyny, objawy i leczenie\",\"datePublished\":\"2026-10-06T12:30:30+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/\"},\"wordCount\":1934,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Oslomed-3-5.png\",\"articleSection\":[\"Neurolog\",\"Profilaktyka\"],\"inLanguage\":\"uk\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/\",\"url\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/\",\"name\":\"Spastyczno\u015b\u0107 w SM \u2013 Przyczyny, objawy i leczenie - Fundacja Oslomed\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Oslomed-3-5.png\",\"datePublished\":\"2026-10-06T12:30:30+00:00\",\"description\":\"Spastyczno\u015b\u0107 i wzmo\u017cone napi\u0119cie mi\u0119\u015bni mog\u0105 utrudnia\u0107 codzienne funkcjonowanie. Poznaj przyczyny oraz mo\u017cliwo\u015bci leczenia spastyczno\u015bci w SM.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"uk\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uk\",\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Oslomed-3-5.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Oslomed-3-5.png\",\"width\":2560,\"height\":1440},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Spastyczno\u015b\u0107 w SM \u2013 Przyczyny, objawy i leczenie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/\",\"name\":\"Fundacja Oslomed\",\"description\":\"Zdrowie zdefiniowane na nowo\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"uk\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#organization\",\"name\":\"Fundacja OSLOMED\",\"url\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uk\",\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Fundacja.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Fundacja.png\",\"width\":1920,\"height\":700,\"caption\":\"Fundacja OSLOMED\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#\/schema\/person\/2b17943cb685079ec4491f92fc2b9ac2\",\"name\":\"Faustyna\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uk\",\"@id\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/df9563ced2c74db448a9830a0d745106a5d0511ba7bd113b10935635c27b5836?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/df9563ced2c74db448a9830a0d745106a5d0511ba7bd113b10935635c27b5836?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Faustyna\"},\"url\":\"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/author\/faustynajurijkow\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Spastyczno\u015b\u0107 w SM \u2013 Przyczyny, objawy i leczenie - Fundacja Oslomed","description":"Spastyczno\u015b\u0107 i wzmo\u017cone napi\u0119cie mi\u0119\u015bni mog\u0105 utrudnia\u0107 codzienne funkcjonowanie. Poznaj przyczyny oraz mo\u017cliwo\u015bci leczenia spastyczno\u015bci w SM.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/","og_locale":"uk_UA","og_type":"article","og_title":"Spastyczno\u015b\u0107 w SM \u2013 Przyczyny, objawy i leczenie - Fundacja Oslomed","og_description":"Spastyczno\u015b\u0107 i wzmo\u017cone napi\u0119cie mi\u0119\u015bni mog\u0105 utrudnia\u0107 codzienne funkcjonowanie. Poznaj przyczyny oraz mo\u017cliwo\u015bci leczenia spastyczno\u015bci w SM.","og_url":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/","og_site_name":"Fundacja Oslomed","article_published_time":"2026-10-06T12:30:30+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":576,"url":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Oslomed-3-5-1024x576.png","type":"image\/png"}],"author":"Faustyna","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u041d\u0430\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u043e":"Faustyna","\u041f\u0440\u0438\u0431\u043b. \u0447\u0430\u0441 \u0447\u0438\u0442\u0430\u043d\u043d\u044f":"10 \u0445\u0432\u0438\u043b\u0438\u043d"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/"},"author":{"name":"Faustyna","@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#\/schema\/person\/2b17943cb685079ec4491f92fc2b9ac2"},"headline":"Spastyczno\u015b\u0107 w SM \u2013 Przyczyny, objawy i leczenie","datePublished":"2026-10-06T12:30:30+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/"},"wordCount":1934,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Oslomed-3-5.png","articleSection":["Neurolog","Profilaktyka"],"inLanguage":"uk","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/","url":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/","name":"Spastyczno\u015b\u0107 w SM \u2013 Przyczyny, objawy i leczenie - Fundacja Oslomed","isPartOf":{"@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Oslomed-3-5.png","datePublished":"2026-10-06T12:30:30+00:00","description":"Spastyczno\u015b\u0107 i wzmo\u017cone napi\u0119cie mi\u0119\u015bni mog\u0105 utrudnia\u0107 codzienne funkcjonowanie. Poznaj przyczyny oraz mo\u017cliwo\u015bci leczenia spastyczno\u015bci w SM.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"uk","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uk","@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage","url":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Oslomed-3-5.png","contentUrl":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Oslomed-3-5.png","width":2560,"height":1440},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/spastycznosc-w-sm-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Spastyczno\u015b\u0107 w SM \u2013 Przyczyny, objawy i leczenie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#website","url":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/","name":"\u0424\u043e\u043d\u0434 \u041e\u0441\u043b\u043e\u043c\u0435\u0434\u0430","description":"Zdrowie zdefiniowane na nowo","publisher":{"@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"uk"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#organization","name":"Fundacja OSLOMED","url":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uk","@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Fundacja.png","contentUrl":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Fundacja.png","width":1920,"height":700,"caption":"Fundacja OSLOMED"},"image":{"@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#\/schema\/person\/2b17943cb685079ec4491f92fc2b9ac2","name":"Faustyna","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uk","@id":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/df9563ced2c74db448a9830a0d745106a5d0511ba7bd113b10935635c27b5836?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/df9563ced2c74db448a9830a0d745106a5d0511ba7bd113b10935635c27b5836?s=96&d=mm&r=g","caption":"Faustyna"},"url":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/author\/faustynajurijkow\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3798","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3798"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3798\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3798"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3798"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacja.oslomed.pl\/ua\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}