Book Appointment Now
Łuszczyca a ciąża – Czy choroba zagraża dziecku i czy dziedziczy się geny?
Łuszczyca a ciąża to temat, który budzi wiele pytań. Czy choroba utrudnia zajście w ciążę? Czy może zaszkodzić dziecku? Czy w ciąży łuszczyca ustępuje? I co zrobić z lekami, jeśli przyszła mama stosuje terapię biologiczną?
Sama łuszczyca nie oznacza, że ciąża jest niemożliwa ani że dziecko będzie chore. Choroba może jednak zmieniać swoje nasilenie w czasie ciąży, a część leków stosowanych w jej leczeniu nie może być przyjmowana w tym okresie. Dlatego planowanie ciąży warto omówić z dermatologiem odpowiednio wcześniej.
Czy łuszczyca zagraża ciąży?
Łuszczyca nie jest chorobą zakaźną i nie przenosi się z matki na dziecko w czasie ciąży. Sama obecność zmian skórnych nie oznacza zagrożenia dla płodu.
Znaczenie ma natomiast nasilenie choroby i ogólny stan zdrowia kobiety. Łuszczyca jest przewlekłą chorobą zapalną, dlatego przy ciężkim, niekontrolowanym przebiegu lekarz powinien zadbać o odpowiednie leczenie również w czasie ciąży.
Nie należy więc samodzielnie odstawiać wszystkich leków ze strachu przed ich wpływem na dziecko. Czasami pozostawienie aktywnej, ciężkiej choroby również nie jest najlepszym rozwiązaniem.
Czy łuszczyca poprawia się w ciąży?
Przebieg łuszczycy w ciąży jest bardzo indywidualny.
U części kobiet zmiany skórne wyciszają się, u innych pozostają bez większych zmian, a u części mogą się nasilić. Według dostępnych danych poprawę obserwuje się u znacznej części ciężarnych, jednak nie można zagwarantować, że ciąża przyniesie remisję.
Częstym zjawiskiem jest natomiast zaostrzenie łuszczycy po porodzie. Dlatego nawet jeśli w ciąży skóra wygląda znacznie lepiej, warto wcześniej ustalić z dermatologiem plan postępowania na okres po porodzie.
Czy łuszczyca utrudnia zajście w ciążę?
Sama łuszczyca nie powoduje niepłodności. Warto jednak pamiętać, że osoby z łuszczycą mogą mieć również inne choroby lub czynniki wpływające na zdrowie reprodukcyjne.
Znaczenie ma także przyjmowane leczenie. Niektóre leki wymagają odstawienia z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem starań o dziecko.
Dlatego podczas planowania ciąży należy poinformować dermatologa o swoich planach i nie odstawiać leków na własną rękę.
Czy dziecko odziedziczy łuszczycę?
Łuszczyca ma podłoże genetyczne, ale nie dziedziczy się jej w prosty sposób, tak jak niektórych chorób jednogenowych.
Dziecko osoby z łuszczycą może odziedziczyć predyspozycję do rozwoju choroby, ale nie oznacza to, że na pewno zachoruje. Na wystąpienie łuszczycy wpływają również czynniki środowiskowe i sposób funkcjonowania układu odpornościowego.
Można więc przekazać większą podatność na chorobę, a nie pewność jej wystąpienia.
Nie ma również badania genetycznego, które pozwoliłoby z całą pewnością przewidzieć, czy dziecko w przyszłości zachoruje na łuszczycę.
Czy można stosować leki na łuszczycę w ciąży?
Tak, ale nie wszystkie.
W ciąży lekarz wybiera terapię na podstawie jej bezpieczeństwa, lokalizacji i nasilenia zmian oraz tego, jak duży wpływ choroba ma na funkcjonowanie kobiety.
Za jedne z podstawowych możliwości leczenia miejscowego uważa się odpowiednio dobrane emolienty i niektóre miejscowe glikokortykosteroidy. W przypadku potrzeby silniejszego leczenia można rozważyć fototerapię UVB, szczególnie wąskopasmową.
Każdy lek miejscowy również powinien być stosowany zgodnie z zaleceniem lekarza. To, że preparat nakłada się na skórę, nie oznacza automatycznie, że można go stosować bez ograniczeń w ciąży.
Których leków na łuszczycę nie stosuje się w ciąży?
Szczególnie ważne jest unikanie acytretyny i metotreksatu. Są to leki, które mogą powodować poważne szkody dla rozwijającego się płodu.
Acytretyna wymaga szczególnej ostrożności również po zakończeniu terapii — w przypadku kobiet możliwość zajścia w ciążę jest przeciwwskazana przez długi okres po odstawieniu leku. Według zaleceń AAD jest to 3 lata. Metotreksat również wymaga odpowiedniego okresu odstawienia przed rozpoczęciem starań o ciążę.
Dlatego jeśli kobieta stosuje lek ogólnoustrojowy i planuje ciążę, powinna porozmawiać z dermatologiem jeszcze przed rozpoczęciem starań.
A co z lekami biologicznymi w ciąży?
To bardziej złożona kwestia. Nie można powiedzieć, że każda kobieta przyjmująca lek biologiczny musi go natychmiast odstawić po zajściu w ciążę.
Dane dotyczące bezpieczeństwa poszczególnych leków biologicznych są różne. Najwięcej doświadczeń dotyczących stosowania w ciąży dotyczy leków z grupy inhibitorów TNF, natomiast dla części nowszych terapii danych jest mniej.
Szczególne miejsce zajmuje certolizumab pegol, którego budowa powoduje bardzo małe przenikanie przez łożysko. W określonych sytuacjach może być rozważany również podczas ciąży.
W przypadku innych leków biologicznych decyzja może zależeć m.in. od etapu ciąży, aktywności łuszczycy oraz ryzyka jej zaostrzenia po odstawieniu.
Nie należy samodzielnie odstawiać terapii biologicznej po potwierdzeniu ciąży. Najbezpieczniej jak najszybciej skontaktować się z dermatologiem prowadzącym i lekarzem prowadzącym ciążę.
Czy można stosować tabletki na łuszczycę podczas ciąży?
Nie wszystkie doustne leki stosowane w łuszczycy mogą być przyjmowane w ciąży.
Dotyczy to m.in. części nowoczesnych leków małocząsteczkowych, dla których dane dotyczące bezpieczeństwa u kobiet ciężarnych są niewystarczające. Dlatego lek przyjmowany przed ciążą nie powinien być automatycznie kontynuowany bez konsultacji.
W przypadku każdej terapii doustnej trzeba sprawdzić konkretną substancję czynną, jej charakterystykę produktu leczniczego oraz aktualne zalecenia.
Co zrobić z leczeniem, jeśli planuję ciążę?
Najlepiej zaplanować to razem z dermatologiem.
Podczas wizyty warto omówić:
- wszystkie stosowane leki na łuszczycę,
- planowany termin rozpoczęcia starań,
- możliwość bezpiecznej zmiany terapii,
- ryzyko zaostrzenia choroby po odstawieniu leku,
- leczenie, które można zastosować podczas ciąży,
- plan postępowania po porodzie i podczas karmienia piersią.
W przypadku leków wymagających dłuższego okresu odstawienia planowanie ma szczególne znaczenie. Nie warto czekać z konsultacją do momentu uzyskania pozytywnego testu ciążowego.
Czy można karmić piersią przy łuszczycy?
Wiele kobiet może być leczonych również podczas karmienia piersią, ale dobór terapii ponownie wymaga indywidualnej oceny.
Do metod, które mogą być stosowane w tym okresie, należą m.in. emolienty, odpowiednio dobrane leczenie miejscowe oraz fototerapia UVB.
W przypadku leków ogólnoustrojowych lub biologicznych decyzję należy podjąć na podstawie konkretnego preparatu. Ważne jest również, aby leki stosowane miejscowo nie były nakładane bezpośrednio na brodawkę przed karmieniem, jeśli mogłyby zostać połknięte przez dziecko.
Czy po porodzie łuszczyca może się nasilić?
Tak. Okres po porodzie jest dla wielu kobiet czasem ponownego zaostrzenia choroby.
Jeśli łuszczyca poprawiła się w czasie ciąży, nie oznacza to, że remisja będzie trwała również po porodzie. Warto wcześniej ustalić z dermatologiem, jakie leczenie będzie można zastosować po narodzinach dziecka.
Dzięki temu ewentualne zaostrzenie można szybciej opanować, zamiast czekać, aż zmiany staną się bardzo nasilone.
Łuszczyca a ciąża – najważniejsze informacje
Łuszczyca nie przekreśla możliwości zajścia w ciążę ani urodzenia zdrowego dziecka. Choroba może w czasie ciąży poprawić się, pozostać stabilna lub zaostrzyć się, a po porodzie często dochodzi do jej ponownego nasilenia.
Najważniejsze jest odpowiednie zaplanowanie leczenia. Niektóre leki, takie jak acytretyna czy metotreksat, są przeciwwskazane w ciąży i wymagają odpowiednio wczesnego odstawienia. W przypadku leków biologicznych sytuacja jest bardziej indywidualna — część z nich może być rozważana w określonych sytuacjach, dlatego nie należy samodzielnie przerywać terapii.
A jeśli chodzi o dziedziczenie, dziecko może odziedziczyć predyspozycję do łuszczycy, ale nie oznacza to, że na pewno zachoruje.
Jeśli masz łuszczycę i planujesz ciążę, najlepiej omówić leczenie z dermatologiem jeszcze przed rozpoczęciem starań. Pozwala to bezpiecznie zaplanować ewentualną zmianę terapii i przygotować się na możliwe zmiany aktywności choroby podczas ciąży i po porodzie.
