Łysienie plackowate brody u mężczyzn – diagnostyka i leczenie

Gładkie, wyraźnie odgraniczone „dziury” w brodzie mogą pojawić się nagle i często są dużym zaskoczeniem. Zarost, który do tej pory był równomierny, zaczyna miejscami zanikać, a skóra w tych obszarach pozostaje zazwyczaj zupełnie gładka i bez widocznego stanu zapalnego.

Jedną z możliwych przyczyn jest łysienie plackowate brody, określane również jako alopecia barbae. Jest to odmiana łysienia plackowatego, czyli choroby autoimmunologicznej. Dobra wiadomość jest taka, że mieszki włosowe nie zostają w niej trwale zniszczone, dlatego zarost może ponownie odrosnąć.

Czym jest łysienie plackowate brody?

Łysienie plackowate może dotyczyć nie tylko skóry głowy. Choroba może obejmować wszystkie obszary, na których rosną włosy – w tym brodę i wąsy, brwi, rzęsy oraz owłosienie ciała.

W przypadku brody najczęściej pojawiają się pojedyncze lub mnogie, okrągłe albo nieregularne obszary całkowicie pozbawione włosów.

Skóra w obrębie zmian zazwyczaj:

• jest gładka,
• ma prawidłowy kolor,
• nie jest pokryta blizną,
• nie łuszczy się,
• nie ma krostek ani ropnej wydzieliny.

Utrata włosów może dotyczyć niewielkiego fragmentu brody albo stopniowo obejmować większą powierzchnię twarzy.

Jak wyglądają „dziury” w brodzie przy łysieniu plackowatym?

Typowym objawem są dobrze odgraniczone obszary, w których zarost nagle przestaje rosnąć.

Czasami przed pojawieniem się zmian mężczyzna może zauważyć delikatne swędzenie, mrowienie lub pieczenie. W obrębie aktywnych ognisk mogą występować również charakterystyczne włosy wykrzyknikowe – krótsze i zwężające się przy skórze.

W początkowym okresie włosy mogą wypadać stosunkowo szybko, dlatego niewielka zmiana zauważona podczas golenia może w ciągu kolejnych tygodni stać się wyraźniejsza.

Nie każda dziura w brodzie oznacza łysienie plackowate

To bardzo ważne, ponieważ w obrębie brody występują również inne choroby.

Podobny problem może powodować między innymi:

Grzybica brody

Może prowadzić do ogniskowej utraty włosów, ale częściej występują również objawy zapalne, łuszczenie, krosty, strupy lub tkliwość.

Zapalenie mieszków włosowych

Często pojawiają się czerwone grudki, krostki, ból lub swędzenie. Może być związane między innymi z goleniem.

Wrastające włosy i podrażnienie po goleniu

Zwykle towarzyszą im zmiany zapalne, a nie idealnie gładkie, pozbawione włosów ogniska.

Trichotillomania

W tym przypadku włosy są mechanicznie wyrywane. W obrębie zmiany można znaleźć włosy o różnej długości i cechy uszkodzenia mechanicznego.

Dlatego przed rozpoczęciem leczenia warto potwierdzić, z jakim rodzajem utraty włosów mamy do czynienia.

Jak diagnozuje się łysienie plackowate brody?

Rozpoznanie zazwyczaj opiera się na badaniu dermatologicznym. Lekarz ocenia wygląd zmian, skórę oraz pozostały zarost.

Bardzo pomocna może być trichoskopia, czyli badanie skóry i włosów w powiększeniu.

Pozwala ona uwidocznić między innymi charakterystyczne dla łysienia plackowatego zmiany w obrębie włosów i mieszków włosowych.

W typowym przypadku biopsja skóry nie jest konieczna. Może być rozważana wtedy, gdy obraz kliniczny jest nietypowy albo lekarz musi wykluczyć inną chorobę.

Czy łysienie plackowate brody jest chorobą autoimmunologiczną?

Tak.

W łysieniu plackowatym układ odpornościowy nieprawidłowo reaguje na mieszki włosowe. Prowadzi to do zahamowania prawidłowego wzrostu włosa i jego wypadania.

Nie oznacza to jednak, że mieszek zostaje zniszczony. Dlatego choroba ma charakter niebliznowaciejący, a włosy mogą ponownie zacząć rosnąć.

Łysienie plackowate brody może występować jako jedyna lokalizacja choroby, ale u części osób w późniejszym czasie mogą pojawić się również ogniska na skórze głowy, brwiach lub innych obszarach.

Jak leczy się łysienie plackowate brody?

Leczenie zależy przede wszystkim od rozległości zmian i aktywności choroby.

Przy niewielkich, ograniczonych ogniskach dermatolog może rozważyć miejscowe kortykosteroidy.

W przypadku ograniczonego łysienia brody jedną z możliwości są również śródskórne iniekcje triamcynolonu. Lek podawany jest bezpośrednio w obręb zmian, aby ograniczyć miejscową reakcję zapalną odpowiedzialną za zaburzenie wzrostu włosów.

Metoda ta może być szczególnie przydatna wtedy, gdy występuje kilka niewielkich ognisk.

Czy można stosować sterydy w brodzie?

Tak, ale wymaga to odpowiedniej techniki i doświadczenia lekarza.

Skóra twarzy jest bardziej wrażliwa niż skóra głowy. Zbyt częste lub nieprawidłowo wykonane leczenie kortykosteroidami może prowadzić między innymi do:

• ścieńczenia skóry,
• zaniku tkanki podskórnej,
• przebarwień lub odbarwień,
• widocznych zmian w miejscu podania.

Dlatego nie należy samodzielnie stosować silnych preparatów sterydowych na twarz tylko dlatego, że w internecie są polecane na łysienie brody.

Czy minoksydyl pomaga na łysienie plackowate brody?

Minoksydyl może być czasami stosowany jako leczenie wspomagające, jednak nie jest podstawowym lekiem hamującym mechanizm autoimmunologiczny łysienia plackowatego.

Jego potencjalną rolą jest wspieranie odrostu włosów, szczególnie gdy pojawiają się już cienkie, odrastające włosy.

W przypadku stosowania na twarz należy zachować szczególną ostrożność. Preparat może powodować podrażnienie skóry oraz niepożądany wzrost włosów w innych miejscach.

Czy zarost odrośnie?

Może odrosnąć – i często odrasta.

Pierwsze włosy pojawiające się w miejscu łysienia mogą być bardzo cienkie, krótkie i jasne. Z czasem mogą stać się grubsze i odzyskać naturalny kolor.

Odrost nie zawsze przebiega równomiernie. Jedno ognisko może zarastać szybciej, podczas gdy w innym nadal nie pojawiają się włosy.

Warto też pamiętać, że pojawienie się nowych włosów nie oznacza całkowitego wyleczenia. Łysienie plackowate może mieć przebieg nawrotowy.

Czy golenie brody pogarsza łysienie?

Nie.

Golenie nie wpływa na mechanizm autoimmunologiczny choroby i nie powoduje trwałego uszkodzenia mieszków włosowych.

Podobnie zapuszczanie brody nie zatrzyma łysienia.

Można więc golić zarost tak, jak wcześniej, o ile golenie nie powoduje dodatkowego podrażnienia skóry. Jeśli pojawiają się krostki, wrastające włosy lub silne podrażnienie, warto zmienić technikę golenia.

Czy stres może powodować łysienie brody?

Stres jest wymieniany jako jeden z możliwych czynników wyzwalających łysienie plackowate u części osób, ale nie można powiedzieć, że każdy przypadek choroby jest spowodowany stresem.

Choroba może wystąpić również wtedy, gdy mężczyzna nie przechodził ostatnio żadnego wyjątkowo stresującego wydarzenia.

Dlatego pojawienie się łysych miejsc w brodzie nie powinno być traktowane jako dowód, że organizm „nie radzi sobie ze stresem”.

Kiedy warto zgłosić się do dermatologa?

Wizyta jest szczególnie wskazana, gdy:

• pojawia się nowe, gładkie ognisko bez zarostu,
• zmian szybko przybywa,
• ogniska powiększają się,
• zaczynają wypadać włosy na skórze głowy,
• pojawiają się ubytki brwi lub rzęs,
• skóra jest zaczerwieniona, łuszczy się lub pojawiają się krosty,
• utrata włosów powraca.

Szybka konsultacja pozwala przede wszystkim ustalić, czy rzeczywiście mamy do czynienia z łysieniem plackowatym, a następnie dobrać odpowiednie leczenie.

Łysienie plackowate brody – najważniejsze informacje

Łysienie plackowate brody (alopecia barbae) może wyglądać niepokojąco, ale nie oznacza automatycznie trwałej utraty zarostu. Jest to niebliznowaciejąca choroba autoimmunologiczna, w której mieszki włosowe pozostają zachowane.

Przy niewielkich ogniskach możliwy jest samoistny odrost. Jeśli choroba wymaga leczenia, dermatolog może rozważyć między innymi terapię miejscowymi kortykosteroidami lub śródskórne iniekcje triamcynolonu. W bardziej rozległych przypadkach postępowanie może wymagać leczenia ogólnoustrojowego.

Jeżeli zauważysz gładkie, wyraźnie odgraniczone „dziury” w brodzie, nie zakładaj od razu, że jest to efekt golenia lub niedoboru witamin. Warto skonsultować zmianę z dermatologiem, ponieważ właściwe rozpoznanie jest pierwszym krokiem do dobrania odpowiedniego leczenia.