Łysienie brwi i rzęs – Czy to łysienie plackowate?

Wypadanie włosów nie zawsze dotyczy wyłącznie skóry głowy. Łysienie plackowate może obejmować również brwi i rzęsy, a w niektórych przypadkach utrata włosów w tych okolicach jest jednym z pierwszych widocznych objawów choroby.

Łysienie brwi lub rzęs może jednak mieć wiele innych przyczyn. W grę wchodzą między innymi choroby dermatologiczne, zaburzenia hormonalne, niedobory, przewlekłe stany zapalne, uszkodzenie mechaniczne czy inne rodzaje łysienia.

Jak wygląda łysienie plackowate brwi i rzęs? Czy wypadanie rzęs zawsze oznacza chorobę autoimmunologiczną? Jak przebiega diagnostyka i czy utracone włosy mogą odrosnąć?

Czym jest łysienie plackowate?

Łysienie plackowate (alopecia areata) jest chorobą autoimmunologiczną, w której układ odpornościowy atakuje mieszki włosowe. Prowadzi to do nagłego wypadania włosów, najczęściej w postaci dobrze odgraniczonych, gładkich ognisk.

Choroba może dotyczyć:

• skóry głowy,
• brody,
• brwi,
• rzęs,
• włosów w nosie,
• innych owłosionych części ciała.

W przeciwieństwie do łysienia bliznowaciejącego mieszki włosowe nie są początkowo trwale niszczone, dlatego możliwy jest odrost włosów. Przebieg choroby jest jednak nieprzewidywalny – u części osób włosy odrastają samoistnie, u innych łysienie utrzymuje się lub nawraca.

Czy łysienie plackowate może powodować wypadanie brwi?

Tak.

Łysienie brwi jest jednym z możliwych objawów alopecia areata. W przypadku łysienia plackowatego często dochodzi do nierównomiernej utraty włosów w obu brwiach. Mogą pojawiać się niewielkie ubytki, ale czasami dochodzi do utraty większości lub wszystkich włosów brwiowych.

Charakterystyczne jest to, że skóra w miejscu utraty włosów zwykle pozostaje gładka i niezmieniona. Nie musi być zaczerwieniona, pokryta łuską ani pokryta blizną.

Wypadanie brwi może występować jednocześnie z łysieniem skóry głowy, ale nie jest to konieczne. U części osób zmiany dotyczą początkowo tylko niewielkich obszarów.

Jak wygląda łysienie plackowate brwi?

Typowe objawy to:

• nagłe pojawienie się ubytku włosów,
• nierównomierne przerzedzenie brwi,
• gładka skóra w miejscu utraty włosów,
• brak bliznowacenia,
• możliwość występowania podobnych ognisk na skórze głowy,
• czasami jednoczesna utrata rzęs.

Włosy w obrębie brwi mogą wypadać nierównomiernie, dlatego początkowo problem może wyglądać jak zwykłe przerzedzenie.

Dermatolog podczas badania może również znaleźć charakterystyczne włosy zwężające się przy skórze, określane jako włosy wykrzyknikowe. Są one jedną z cech obserwowanych w łysieniu plackowatym.

Łysienie rzęs – czy może być objawem alopecia areata?

Tak. Łysienie plackowate może prowadzić do utraty zarówno górnych, jak i dolnych rzęs.

W przypadku alopecia areata wypadanie rzęs często dotyczy obu oczu. Może obejmować tylko część rzęs albo prowadzić do ich znacznego lub całkowitego braku.

Utrata rzęs ma nie tylko znaczenie kosmetyczne. Rzęsy pełnią również funkcję ochronną – pomagają ograniczać kontakt oka z kurzem i innymi drobnymi cząsteczkami.

Dlatego przy znacznym wypadaniu rzęs niektóre osoby mogą doświadczać:

• podrażnienia oczu,
• uczucia ciała obcego,
• większej wrażliwości na kurz,
• łzawienia.

Jeżeli pojawia się wyraźne podrażnienie oka, warto poinformować o tym lekarza.

Czy łysienie brwi i rzęs zawsze oznacza łysienie plackowate?

Nie.

To bardzo ważne, ponieważ utrata włosów w okolicy brwi lub rzęs może mieć wiele przyczyn.

W diagnostyce różnicowej lekarz może brać pod uwagę m.in.:

• łysienie plackowate,
• łysienie czołowe bliznowaciejące,
• choroby skóry powiek i brwi,
• atopowe zapalenie skóry,
• łojotokowe zapalenie skóry,
• kontaktowe zapalenie skóry,
• choroby tarczycy,
• niedobory wybranych składników odżywczych,
• urazy mechaniczne,
• nadmierne wyrywanie włosów,
• trichotillomanię,
• inne choroby dermatologiczne.

Dlatego sam fakt, że brwi lub rzęsy wypadają, nie wystarcza do rozpoznania alopecia areata.

Łysienie brwi a łysienie plackowate – co może wskazywać na chorobę?

Szczególną uwagę warto zwrócić na sytuację, w której utrata włosów:

• pojawia się stosunkowo nagle,
• tworzy wyraźne ogniska,
• dotyczy obu brwi,
• występuje jednocześnie na skórze głowy,
• obejmuje również rzęsy,
• przebiega bez widocznego stanu zapalnego skóry,
• pojawia się ponownie po wcześniejszym odroście włosów.

Dodatkową wskazówką mogą być zmiany paznokci. W łysieniu plackowatym obserwuje się między innymi drobne zagłębienia płytki paznokciowej, czyli tzw. naparstkowanie.

Żaden z tych objawów nie stanowi jednak samodzielnego potwierdzenia choroby.

Łysienie brwi i rzęs a łysienie czołowe bliznowaciejące

Jednym z ważnych schorzeń, które dermatolog powinien wykluczyć przy utracie brwi, jest łysienie czołowe bliznowaciejące (frontal fibrosing alopecia, FFA).

W tej chorobie utrata brwi może być jednym z charakterystycznych objawów. W przeciwieństwie do łysienia plackowatego jest to rodzaj łysienia bliznowaciejącego, w którym dochodzi do uszkodzenia mieszków włosowych.

Dlatego różnicowanie ma duże znaczenie. W przypadku łysienia bliznowaciejącego wczesne rozpoznanie jest szczególnie istotne, ponieważ uszkodzone mieszki włosowe mogą utracić zdolność do produkowania włosów.

Czy łysienie plackowate może dotyczyć tylko brwi?

Tak.

Łysienie plackowate może zajmować pojedynczy obszar owłosionej skóry, dlatego możliwa jest sytuacja, w której przez pewien czas jedynym widocznym problemem są brwi.

U części osób później pojawiają się kolejne ogniska, np. na skórze głowy. U innych choroba pozostaje ograniczona do niewielkiego obszaru. Przebieg alopecia areata jest bardzo indywidualny.

Dlatego brak zmian na skórze głowy nie wyklucza łysienia plackowatego.

Czy łysienie plackowate może dotyczyć tylko rzęs?

Tak, choć jest to mniej typowa prezentacja niż klasyczne ogniska na skórze głowy.

Utrata rzęs może występować jako część bardziej rozległego łysienia plackowatego albo pojawić się w ramach zajęcia określonych obszarów owłosionych.

Jeżeli dochodzi do nagłej, niewyjaśnionej utraty rzęs, warto przeprowadzić diagnostykę zamiast zakładać, że przyczyną jest kosmetyka lub stosowane produkty.

Jak dermatolog rozpoznaje łysienie plackowate brwi i rzęs?

Rozpoznanie najczęściej opiera się na badaniu dermatologicznym.

Lekarz ocenia nie tylko same brwi lub rzęsy, ale również:

• skórę głowy,
• inne owłosione części ciała,
• paznokcie,
• wygląd skóry w miejscu utraty włosów,
• charakter i rozmieszczenie ubytków.

Istotne są również informacje dotyczące przebiegu problemu – kiedy rozpoczęło się wypadanie włosów, czy nastąpiło nagle, czy wcześniej występowały podobne epizody oraz czy w rodzinie występowało łysienie plackowate.

Dermatoskopia przy łysieniu brwi

W diagnostyce może być pomocna dermatoskopia, która pozwala lekarzowi dokładniej obejrzeć skórę i mieszki włosowe.

Badanie może uwidocznić cechy charakterystyczne dla alopecia areata, m.in. różnego rodzaju nieprawidłowości dotyczące włosów i ujść mieszków.

Dermatoskopia jest szczególnie przydatna wtedy, gdy obraz kliniczny nie jest jednoznaczny.

Czy przy łysieniu brwi trzeba wykonać badania krwi?

Nie zawsze.

Jeżeli obraz kliniczny jednoznacznie wskazuje na łysienie plackowate, szeroka diagnostyka laboratoryjna może nie być konieczna.

W określonych sytuacjach lekarz może jednak zalecić badania w celu wykluczenia innych przyczyn wypadania włosów. W zależności od objawów i wywiadu mogą być oceniane m.in.:

• funkcja tarczycy,
• gospodarka żelazowa,
• wybrane witaminy i składniki odżywcze.

Zakres badań powinien być dobrany do konkretnego pacjenta, a nie wykonywany automatycznie w każdym przypadku utraty brwi lub rzęs.

Czy potrzebna jest biopsja skóry?

Zazwyczaj nie.

W typowym łysieniu plackowatym diagnozę można często postawić na podstawie badania klinicznego i dermatoskopii.

Biopsja może być rozważana, gdy obraz choroby jest nietypowy albo lekarz musi odróżnić alopecia areata od innego rodzaju łysienia, szczególnie łysienia bliznowaciejącego.

Czy brwi i rzęsy mogą odrosnąć?

Tak.

W łysieniu plackowatym mieszki włosowe zazwyczaj nie są od początku trwale zniszczone, dlatego odrost brwi i rzęs jest możliwy.

Tempo odrastania może być jednak różne. Włosy mogą początkowo być cieńsze lub pozbawione pigmentu, a następnie stopniowo odzyskiwać swój wygląd. DermNet wskazuje, że włosy odrastające po łysieniu plackowatym mogą początkowo być białe lub blond.

Nie można jednak przewidzieć u każdej osoby, kiedy nastąpi odrost ani czy będzie on pełny.

Czy łysienie plackowate brwi może samo ustąpić?

Tak.

W przypadku łysienia plackowatego możliwy jest samoistny odrost włosów, szczególnie przy ograniczonych zmianach. Z tego powodu w niektórych przypadkach lekarz może początkowo zalecić obserwację zamiast natychmiastowego leczenia.

Jednocześnie choroba może również nawracać lub rozszerzać się na kolejne obszary.

Decyzja o leczeniu zależy m.in. od rozległości łysienia, czasu trwania choroby, lokalizacji zmian i wpływu problemu na jakość życia.

Jak leczy się łysienie plackowate brwi?

Leczenie dobiera dermatolog.

W przypadku ograniczonego łysienia możliwe jest zastosowanie miejscowych glikokortykosteroidów. W wybranych przypadkach lekarz może również rozważyć śródskórne podawanie glikokortykosteroidów, także w obrębie brwi.

Leczenie okolicy brwi wymaga jednak szczególnej ostrożności ze względu na bliskość oka. Nie należy samodzielnie stosować silnych preparatów steroidowych w okolicy powiek.

W niektórych przypadkach stosuje się również minoksydyl jako leczenie wspomagające odrost włosów, choć jego zastosowanie powinno być ustalone z lekarzem.

JAK LECZY SIĘ ŁYSIENIE RZĘS?

Leczenie rzęs jest bardziej wymagające ze względu na bezpośrednią bliskość gałki ocznej.

W zależności od sytuacji lekarz może rozważyć odpowiednie leczenie łysienia plackowatego. Przy znacznej utracie rzęs w określonych przypadkach stosowane są również metody wspomagające ich odrost.

American Academy of Dermatology wskazuje m.in. na możliwość zastosowania bimatoprostu w odpowiednich sytuacjach oraz na znaczenie inhibitorów JAK w przypadku bardziej rozległego łysienia, które może obejmować również brwi i rzęsy.

Nie należy jednak samodzielnie stosować preparatów przeznaczonych do stymulacji wzrostu rzęs, szczególnie jeśli nie wiadomo, dlaczego doszło do ich utraty.

Inhibitory JAK w łysieniu brwi i rzęs

W przypadku bardziej rozległego łysienia plackowatego lekarz może rozważyć inhibitor JAK.

Leki z tej grupy działają na szlaki sygnałowe uczestniczące w odpowiedzi immunologicznej. W badaniach obserwowano odrost włosów również w obrębie brwi i rzęs u części pacjentów leczonych inhibitorami JAK.

Są to jednak leki wymagające kwalifikacji i monitorowania. Ich zastosowanie zależy m.in. od wieku pacjenta, rozległości choroby, wskazań rejestracyjnych i obowiązujących zaleceń.

Nie każda osoba z utratą kilku włosków brwiowych wymaga leczenia ogólnego.

Czy można stosować minoksydyl na brwi?

Minoksydyl może być wykorzystywany w leczeniu łysienia plackowatego jako terapia wspomagająca, w tym w obrębie brwi.

Trzeba jednak zachować szczególną ostrożność w okolicy oczu. Preparat nie powinien dostać się do oka, a sposób i miejsce aplikacji powinny zostać omówione z lekarzem.

Minoksydyl nie leczy przyczyny autoimmunologicznej łysienia plackowatego. Jego rola polega przede wszystkim na wspieraniu wzrostu włosów.

Co zrobić, jeśli wypadają tylko rzęsy?

Jeżeli wypadanie rzęs jest nagłe, wyraźne lub postępujące, warto skonsultować się z dermatologiem.

Szczególnie ważne jest to, jeśli:

• rzęsy wypadają z obu oczu,
• pojawiają się jednocześnie ubytki brwi,
• występują ogniska łysienia na skórze głowy,
• pojawiają się zmiany paznokci,
• problem narasta w krótkim czasie,
• występuje podrażnienie oczu.

Lekarz może ocenić zarówno same rzęsy, jak i skórę powiek oraz inne obszary owłosione.

Czy makijaż może powodować wypadanie rzęs?

Tak. Niektóre czynniki mechaniczne lub kosmetyczne mogą przyczyniać się do uszkodzenia i wypadania rzęs.

Znaczenie mogą mieć m.in.:

• częste pocieranie oczu,
• intensywne stosowanie zalotki,
• nieprawidłowe usuwanie makijażu,
• przedłużanie rzęs,
• reakcje na kleje lub kosmetyki,
• przewlekłe zapalenie brzegów powiek.

Jeżeli jednak rzęsy wypadają nagle i w sposób wyraźnie nierównomierny, nie należy zakładać, że winny jest wyłącznie kosmetyk. Warto wykluczyć chorobę dermatologiczną.

Czy łysienie brwi może być związane z tarczycą?

Tak. Zaburzenia funkcji tarczycy mogą być związane z różnymi zmianami dotyczącymi włosów, w tym ich przerzedzeniem.

Nie oznacza to jednak, że każda osoba z przerzedzonymi brwiami ma chorobę tarczycy.

Jeżeli oprócz utraty brwi występują inne objawy sugerujące zaburzenia hormonalne lub metaboliczne, lekarz może zdecydować o wykonaniu odpowiednich badań. W diagnostyce wypadania włosów badania krwi mogą być pomocne w wykrywaniu m.in. chorób tarczycy i niedoborów.

Łysienie brwi i rzęs – kiedy do dermatologa?

Warto umówić wizytę, jeśli:

• brwi zaczynają wyraźnie przerzedzać się bez oczywistej przyczyny,
• pojawiają się gładkie, wyraźne ubytki,
• wypadają rzęsy z obu oczu,
• jednocześnie występuje łysienie skóry głowy,
• pojawiają się zmiany paznokci,
• wypadanie włosów szybko postępuje,
• problem nawraca,
• pojawia się zaczerwienienie, łuszczenie lub bliznowacenie skóry,
• występują objawy ze strony oczu.

Szczególnie ważna jest konsultacja, jeśli utrata brwi lub rzęs jest nagła i nie można znaleźć oczywistego powodu.

Łysienie brwi i rzęs – najczęstsze pytania

Czy łysienie plackowate może zacząć się od brwi?

Tak. Łysienie plackowate może dotyczyć dowolnej owłosionej części ciała, w tym brwi. Nie musi jednocześnie występować łysienie skóry głowy.

Czy łysienie plackowate powoduje wypadanie rzęs?

Tak. Alopecia areata może powodować częściową lub znaczną utratę rzęs, często obejmującą oba oczy.

Czy brwi odrastają po łysieniu plackowatym?

Mogą odrosnąć. W łysieniu plackowatym możliwy jest zarówno samoistny odrost, jak i odrost po zastosowaniu leczenia. Przebieg jest jednak indywidualny i choroba może nawracać.

Czy utrata brwi zawsze oznacza łysienie plackowate?

Nie. Możliwe są również inne przyczyny, m.in. choroby tarczycy, choroby skóry, łysienie bliznowaciejące, urazy mechaniczne czy przewlekłe zapalenie skóry.

Czy łysienie plackowate brwi jest odwracalne?

W wielu przypadkach możliwy jest odrost włosów, ponieważ mieszki włosowe nie są pierwotnie trwale niszczone. Nie można jednak zagwarantować pełnego odrostu u każdego pacjenta.

Czy można malować brwi przy łysieniu plackowatym?

Tak. Makijaż może być jednym ze sposobów maskowania ubytków. Należy jednak wybierać produkty, które nie podrażniają skóry, i dokładnie je usuwać.

Czy można stosować sztuczne rzęsy?

Sztuczne rzęsy mogą być sposobem maskowania utraty rzęs. Przy ich stosowaniu trzeba jednak uważać na podrażnienia i reakcje na klej. Jeśli okolica oczu jest podrażniona, lepiej skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem takich produktów.

Czy łysienie plackowate może przejść na wszystkie włosy?

Tak, w cięższych przypadkach może dojść do alopecia totalis, czyli utraty wszystkich włosów na skórze głowy, lub alopecia universalis, obejmującej również włosy na innych częściach ciała. Są to jednak znacznie bardziej rozległe postacie choroby.

Podsumowanie

Łysienie brwi i rzęs może być objawem łysienia plackowatego, ale nie jest to jedyna możliwa przyczyna takiego problemu.

W alopecia areata utrata włosów często pojawia się nagle, tworząc gładkie, wyraźne ubytki. Choroba może obejmować jednocześnie brwi, rzęsy, skórę głowy i inne owłosione części ciała.

Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na badaniu dermatologicznym, a w razie potrzeby również na dermatoskopii, badaniach laboratoryjnych lub biopsji. Istotne jest wykluczenie innych przyczyn wypadania brwi i rzęs, w tym chorób skóry, zaburzeń tarczycy oraz łysienia bliznowaciejącego.

Dobrą wiadomością jest to, że w łysieniu plackowatym możliwy jest odrost brwi i rzęs. U części osób następuje on samoistnie, u innych potrzebne jest leczenie. Dobór terapii zależy od rozległości i czasu trwania choroby oraz od indywidualnej sytuacji pacjenta.