Łuszczyca krostkowa dłoni i stóp – przyczyny i nowe leki

Bolesne krosty na dłoniach i stopach, pękanie skóry, pieczenie i trudności w chodzeniu mogą być objawem łuszczycy krostkowej dłoni i stóp. To przewlekła choroba zapalna, która może znacząco utrudniać codzienne funkcjonowanie, zwłaszcza gdy zmiany obejmują podeszwy stóp lub powierzchnie dłoni.

Łuszczyca krostkowa nie jest chorobą zakaźną, a znajdująca się w krostach treść nie oznacza, że doszło do infekcji bakteryjnej. Krosty są zazwyczaj jałowe, czyli nie zawierają bakterii będących przyczyną choroby.

Czym jest łuszczyca krostkowa dłoni i stóp?

Łuszczyca krostkowa dłoni i stóp, określana również jako łuszczyca krostkowa dłoniowo-podeszwowa, charakteryzuje się powstawaniem licznych krostek na dłoniach i podeszwach stóp. Zmianom może towarzyszyć zaczerwienienie, złuszczanie, pękanie skóry oraz bolesność.

W przeciwieństwie do klasycznej łuszczycy plackowatej zmiany nie zawsze mają postać typowych, srebrzystych blaszek. Krosty mogą pojawiać się na tle zaczerwienionej i pogrubiałej skóry, a z czasem zasychać i pozostawiać brunatne przebarwienia lub łuszczenie.

Choroba może występować przewlekle, z okresami poprawy i zaostrzeń. Jeżeli zmiany są nasilone, mogą utrudniać chodzenie, pracę rękami, a nawet wykonywanie prostych codziennych czynności.

Jak wyglądają krosty na dłoniach i stopach?

Typowe objawy to:

• drobne żółtawe lub białawe krosty wypełnione jałową treścią,
• zaczerwienienie skóry,
• łuszczenie i złuszczanie naskórka,
• bolesne pęknięcia i nadżerki,
• pieczenie lub świąd,
• zgrubienie skóry dłoni i podeszew,
• bolesność podczas chodzenia lub chwytania przedmiotów.

Zmiany mogą pojawiać się zarówno na całych powierzchniach dłoni i stóp, jak i w ich określonych częściach.

Dlaczego powstaje łuszczyca krostkowa?

Dokładna przyczyna choroby nie zawsze jest możliwa do ustalenia. Istotną rolę odgrywają zaburzenia regulacji układu odpornościowego i predyspozycje genetyczne.

Zaostrzenia mogą być związane m.in. z:

• paleniem papierosów,
• stresem,
• infekcjami,
• urazami lub podrażnieniami skóry,
• niektórymi lekami,
• zmianami hormonalnymi.

Nie oznacza to jednak, że pojedynczy czynnik jest przyczyną choroby u każdej osoby. Łuszczyca krostkowa może pojawić się również bez wyraźnego czynnika wyzwalającego.

Czy krosty oznaczają infekcję?

Nie zawsze. W łuszczycy krostkowej krosty są najczęściej jałowe, czyli powstają w wyniku procesu zapalnego, a nie zakażenia.

To ważne, ponieważ wygląd zmian może przypominać zakażenie skóry. W przypadku wątpliwości dermatolog może zdecydować o wykonaniu dodatkowych badań, np. badania mikrobiologicznego.

Nie należy samodzielnie stosować antybiotyków tylko dlatego, że na skórze pojawiły się krosty.

Łuszczyca krostkowa dłoni i stóp a inne choroby skóry

Podobne zmiany mogą występować również w innych chorobach. Dermatolog może brać pod uwagę m.in. wyprysk potnicowy, kontaktowe zapalenie skóry, grzybicę czy niektóre zakażenia.

Dlatego znaczenie ma nie tylko wygląd krostek, ale również ich lokalizacja, przebieg choroby, obecność zmian w innych miejscach oraz wcześniejsze leczenie.

Rozpoznanie zazwyczaj opiera się na badaniu dermatologicznym. W wybranych przypadkach lekarz może zalecić dodatkowe badania.

Jak leczy się łuszczycę krostkową dłoni i stóp?

Leczenie zależy od rozległości zmian, ich nasilenia, wcześniejszej odpowiedzi na terapię oraz chorób współistniejących.

W łagodniejszych przypadkach stosuje się leczenie miejscowe, m.in. preparaty przeciwzapalne i leki ograniczające nadmierne rogowacenie. Ważna jest również regularna pielęgnacja skóry i odbudowa jej bariery ochronnej.

Jeżeli zmiany są nasilone, bolesne lub znacząco wpływają na codzienne funkcjonowanie, dermatolog może rozważyć leczenie ogólnoustrojowe.

W leczeniu cięższych postaci łuszczycy krostkowej dłoni i stóp stosuje się m.in. wybrane leki biologiczne działające na określone szlaki zapalne. W aktualnych rekomendacjach dla łuszczycy krostkowej dłoniowo-podeszwowej jako opcje leczenia ogólnoustrojowego wymieniane są m.in. leki ukierunkowane na IL-17 i IL-23 oraz cyklosporyna.

Dobór konkretnego preparatu zawsze powinien należeć do dermatologa.

Nowoczesne leki na łuszczycę krostkową

Rozwój leczenia biologicznego pozwolił znacznie precyzyjniej oddziaływać na mechanizmy odpowiedzialne za stan zapalny.

Warto jednak rozróżnić łuszczycę krostkową dłoni i stóp od uogólnionej łuszczycy krostkowej (GPP). Są to różne postaci choroby, a leki mogą mieć odmienne wskazania.

Przykładem nowoczesnej terapii stosowanej w uogólnionej łuszczycy krostkowej jest spesolimab, przeciwciało blokujące receptor dla interleukiny 36 (IL-36). W Unii Europejskiej lek jest wskazany u dorosłych i młodzieży od 12. roku życia do leczenia zaostrzeń GPP, a także do zapobiegania kolejnym zaostrzeniom.

Nie oznacza to jednak, że spesolimab jest lekiem przeznaczonym na każdą postać łuszczycy krostkowej dłoni i stóp. W przypadku tej postaci dermatolog dobiera terapię zgodnie z jej przebiegiem i aktualnymi wskazaniami.

Kiedy trzeba pilnie zgłosić się do lekarza?

Szczególnej uwagi wymagają sytuacje, w których zmiany skórne szybko się nasilają lub pojawiają się objawy ogólne, takie jak:

• gorączka,
• dreszcze,
• znaczne osłabienie,
• nasilony ból skóry,
• rozległe zaczerwienienie,
• szybko pojawiające się liczne krosty.

Szczególnie istotne jest to w przypadku podejrzenia uogólnionej łuszczycy krostkowej. Jej ciężkie zaostrzenia mogą prowadzić do poważnych powikłań ogólnoustrojowych i wymagają szybkiego leczenia.

Czy łuszczycę krostkową można wyleczyć?

Łuszczyca jest chorobą przewlekłą, dlatego celem leczenia jest uzyskanie jak najdłuższej kontroli nad chorobą, ograniczenie zmian skórnych i zapobieganie zaostrzeniom.

Nowoczesne metody leczenia mogą u wielu osób znacząco zmniejszyć liczbę krostek, stan zapalny i dolegliwości bólowe. Jeśli dotychczasowe leczenie nie przynosi odpowiedniej poprawy, warto ponownie skonsultować się z dermatologiem i omówić możliwość zmiany terapii.

Bolesne krosty na dłoniach i stopach nie powinny być ignorowane. Odpowiednie rozpoznanie pozwala odróżnić łuszczycę krostkową od infekcji i innych chorób skóry, a w przypadku cięższego przebiegu umożliwia dobranie leczenia ogólnoustrojowego.