Łuszczyca paznokci a grzybica – Jak rozpoznać objawy?

Żółta, pogrubiała lub odklejająca się płytka paznokcia często jest od razu kojarzona z grzybicą. Tymczasem podobne zmiany mogą występować również w przebiegu łuszczycy paznokci.

Rozróżnienie obu chorób ma duże znaczenie, ponieważ wymagają zupełnie innego leczenia. Charakterystyczne punktowe wgłębienia w płytce, określane jako paznokcie „naparstkowe”, mogą sugerować łuszczycę, ale żaden pojedynczy objaw nie zawsze pozwala postawić pewną diagnozę.

Jak wygląda łuszczyca paznokci?

Łuszczyca może zajmować zarówno paznokcie dłoni, jak i stóp. Zmiany mogą dotyczyć samej płytki, ale również macierzy i łożyska paznokcia.

Do typowych objawów należą:

• punktowe wgłębienia w płytce paznokcia – tzw. naparstkowanie,
• żółtawe lub czerwono-brązowe przebarwienia,
• oddzielanie się płytki od łożyska,
• pogrubienie paznokcia,
• kruszenie się płytki,
• nieregularna powierzchnia,
• podłużne bruzdy lub inne zaburzenia wzrostu.

Objawy mogą występować na jednym lub wielu paznokciach.

Paznokcie „naparstkowe” – charakterystyczny objaw łuszczycy

Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów łuszczycy paznokci są drobne, punktowe wgłębienia w powierzchni płytki.

Wyglądają one tak, jakby paznokieć został nakłuty cienką igłą lub naparstkiem – stąd określenie „naparstkowanie”.

Wgłębienia powstają w wyniku zaburzenia prawidłowego tworzenia płytki w macierzy paznokcia.

Naparkowanie jest częste w łuszczycy paznokci, ale nie jest objawem występującym wyłącznie w tej chorobie. Dlatego również ten charakterystyczny znak wymaga interpretacji w kontekście pozostałych zmian.

Łuszczyca paznokci a grzybica – czym się różnią?

Obie choroby mogą powodować pogrubienie, przebarwienie, kruszenie czy oddzielanie się paznokcia od łożyska. Na podstawie samego wyglądu czasami trudno je rozróżnić.

Tabela przedstawia typowe cechy, ale nie pozwala samodzielnie rozpoznać choroby.

Czy łuszczyca paznokci może wyglądać jak grzybica?

Tak. To jeden z powodów, dla których pacjent może przez długi czas stosować preparaty przeciwgrzybicze bez poprawy.

Co więcej, osoba z łuszczycą może jednocześnie mieć grzybicę paznokci. Obie choroby nie wykluczają się wzajemnie.

Dlatego brak poprawy po leczeniu przeciwgrzybiczym nie powinien oznaczać automatycznie, że „grzybica jest bardzo oporna”. Przyczyną może być po prostu inne rozpoznanie albo współistnienie kilku problemów.

Jak rozpoznać grzybicę paznokci?

Grzybica paznokci, czyli onychomikoza, często powoduje:

• żółte, białe lub brązowawe przebarwienie,
• pogrubienie płytki,
• zwiększoną kruchość,
• gromadzenie się mas rogowych pod paznokciem,
• oddzielanie się płytki od łożyska,
• zmianę kształtu paznokcia.

Najczęściej zajęte są paznokcie stóp, choć zakażenie może również dotyczyć paznokci dłoni.

Wygląd paznokcia nie zawsze pozwala jednak odróżnić grzybicę od innych chorób.

Czy trzeba zrobić badanie mykologiczne?

Jeśli lekarz podejrzewa grzybicę, może zalecić badanie mykologiczne materiału pobranego z paznokcia. W zależności od metody można wykonać m.in. badanie mikroskopowe, posiew lub badania molekularne.

Ma to szczególne znaczenie przed rozpoczęciem długotrwałego leczenia przeciwgrzybiczego, zwłaszcza ogólnoustrojowego.

Nie warto więc kupować kolejnych preparatów przeciwgrzybiczych wyłącznie na podstawie wyglądu paznokcia.

Czy łuszczyca paznokci oznacza łuszczycę skóry?

Nie zawsze.

U części osób zmiany paznokciowe mogą pojawić się bez wyraźnych zmian skórnych. Z drugiej strony u pacjentów z łuszczycą skóry zmiany paznokci występują stosunkowo często.

Jeśli pojawiają się charakterystyczne zmiany na paznokciach, a wcześniej nie rozpoznano łuszczycy, warto skonsultować się z dermatologiem.

Łuszczyca paznokci a łuszczycowe zapalenie stawów

Zmiany paznokciowe są istotne również dlatego, że mogą współistnieć z łuszczycowym zapaleniem stawów.

Jeśli oprócz zmian na paznokciach pojawiają się:

• przewlekły ból stawów,
• obrzęki palców,
• sztywność stawów, szczególnie rano,
• ból pięt,
• ból lub sztywność kręgosłupa,

należy powiedzieć o tym dermatologowi. W niektórych sytuacjach potrzebna jest również konsultacja reumatologiczna.

Jak leczy się łuszczycę paznokci?

Leczenie zależy od liczby zajętych paznokci, nasilenia zmian oraz tego, czy pacjent ma również łuszczycę skóry lub stawów.

Przy łagodnych zmianach lekarz może zalecić leczenie miejscowe, np. odpowiednie preparaty przeciwzapalne lub leki wpływające na proces łuszczycowy.

Przy bardziej nasilonej chorobie możliwe jest zastosowanie leczenia ogólnoustrojowego, w tym leków biologicznych. Wybór terapii zależy od całego obrazu choroby, a nie tylko od wyglądu paznokci.

Trzeba uzbroić się w cierpliwość – paznokieć rośnie powoli, dlatego poprawa może być widoczna dopiero po kilku miesiącach.

A jeśli to jednak grzybica?

Leczenie zależy od rodzaju i rozległości zakażenia. W łagodniejszych przypadkach mogą wystarczyć preparaty miejscowe, natomiast przy bardziej rozległej grzybicy lekarz może zastosować leczenie doustne.

Ważne jest potwierdzenie rozpoznania, ponieważ leki przeciwgrzybicze nie leczą łuszczycy paznokci.

Jak dbać o paznokcie przy łuszczycy?

Codzienna pielęgnacja może ograniczać dodatkowe uszkodzenia płytki.

Warto:

• utrzymywać paznokcie krótko przycięte,
• unikać skubania i podważania odklejającej się płytki,
• ograniczyć urazy mechaniczne,
• podczas kontaktu z detergentami używać rękawic,
• unikać agresywnego wycinania skórek,
• stosować preparaty pielęgnacyjne zalecone przez dermatologa.

Urazy paznokci mogą nasilać lub podtrzymywać zmiany łuszczycowe.

Żółty paznokieć nie zawsze oznacza grzybicę

Zmiana koloru lub struktury paznokcia ma wiele możliwych przyczyn. Łuszczyca paznokci i grzybica mogą wyglądać bardzo podobnie, dlatego samodzielne rozpoznanie na podstawie zdjęć z internetu nie zawsze jest możliwe.

Jeżeli pojawiają się punktowe wgłębienia, pogrubienie, kruszenie lub odklejanie płytki, warto skonsultować się z dermatologiem. W przypadku podejrzenia grzybicy lekarz może zalecić odpowiednie badanie mykologiczne.

Im wcześniej zostanie ustalona przyczyna zmian, tym łatwiej dobrać właściwe leczenie.