Book Appointment Now
Rola Witaminy D3 i suplementów w łysieniu autoimmunologicznym
Witamina D3, cynk, żelazo, biotyna i inne suplementy często pojawiają się w zaleceniach dotyczących wypadania włosów. Szczególnie dużo uwagi poświęca się witaminie D w przypadku łysienia plackowatego, ponieważ u części pacjentów obserwuje się jej niższe stężenie we krwi.
Czy oznacza to jednak, że witamina D3 może zatrzymać chorobę autoimmunologiczną? Czy warto przyjmować cynk „na włosy”? I czy prawidłowy poziom witamin może sprawić, że włosy zaczną odrastać?
Odpowiedź jest bardziej złożona. Uzupełnienie rzeczywistego niedoboru jest ważne dla zdrowia, ale suplementacja nie jest obecnie uznawana za samodzielne leczenie łysienia plackowatego.
Witamina D a łysienie plackowate – skąd to zainteresowanie?
Witamina D pełni wiele funkcji w organizmie i wpływa również na działanie układu odpornościowego. Ma także znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania mieszków włosowych.
W badaniach obserwacyjnych u osób z łysieniem plackowatym stosunkowo często stwierdzano niższe stężenia witaminy D niż u osób bez tej choroby. Nowsza metaanaliza obejmująca 34 badania również wykazała niższe poziomy witaminy D u pacjentów z łysieniem plackowatym.
Nie oznacza to jednak, że niedobór witaminy D jest przyczyną łysienia plackowatego.
Możliwe jest również odwrotne wyjaśnienie: osoby z chorobą przewlekłą mogą mieć inne nawyki dotyczące diety, aktywności fizycznej czy ekspozycji na słońce. Samo stwierdzenie niższego poziomu witaminy D nie dowodzi więc, że jego uzupełnienie zahamuje chorobę.
Czy witamina D3 leczy łysienie plackowate?
Na ten moment nie ma wystarczających dowodów, aby traktować doustną witaminę D3 jako standardowe leczenie łysienia plackowatego.
Nowsze wytyczne podkreślają, że związek pomiędzy poziomem witaminy D a łysieniem plackowatym jest interesujący, ale jej rola w rozwoju choroby nadal nie jest jednoznacznie ustalona. Potrzebne są badania sprawdzające, czy suplementacja rzeczywiście poprawia odrost włosów.
Dlatego nie należy obiecywać pacjentowi, że:
„podniesienie witaminy D zatrzyma atak immunologiczny na mieszki włosowe”.
To stwierdzenie jest zbyt daleko idące.
Czy warto oznaczyć poziom witaminy D?
Może to mieć sens, szczególnie jeśli istnieją czynniki ryzyka niedoboru lub inne wskazania do badania.
Jeżeli zostanie stwierdzone zbyt niskie stężenie witaminy D, lekarz może zalecić odpowiednią suplementację.
W takiej sytuacji celem jest przede wszystkim wyrównanie niedoboru, a nie leczenie samego łysienia plackowatego.
To istotne rozróżnienie, ponieważ prawidłowy poziom witaminy D jest korzystny dla zdrowia, ale nie gwarantuje zatrzymania choroby autoimmunologicznej.
A co z cynkiem?
Cynk jest kolejnym składnikiem, któremu przypisuje się znaczenie w zdrowiu włosów.
Jego niedobór może prowadzić między innymi do zaburzeń wzrostu włosów. W badaniach dotyczących łysienia plackowatego obserwowano również niższe stężenia cynku u części pacjentów.
Nowsza metaanaliza obejmująca kilkadziesiąt badań wykazała średnio niższe stężenia cynku u osób z łysieniem plackowatym w porównaniu z grupą kontrolną.
Jednak podobnie jak w przypadku witaminy D, nie oznacza to automatycznie, że suplementacja cynkiem poprawi odrost włosów.
Aktualne wytyczne wskazują na niewystarczające dowody dotyczące suplementów jako leczenia łysienia plackowatego.
Czy warto przyjmować cynk „na wszelki wypadek”?
Nie.
Cynk jest potrzebnym składnikiem mineralnym, ale jego nadmiar również może być szkodliwy. Długotrwałe przyjmowanie wysokich dawek może między innymi prowadzić do zaburzeń gospodarki miedzią.
Dlatego zamiast rozpoczynać suplementację dużymi dawkami, warto najpierw ocenić sposób żywienia i – jeśli lekarz uzna to za uzasadnione – wykonać odpowiednią diagnostykę.
Więcej suplementu nie oznacza szybszego odrostu włosów.
Żelazo i ferrytyna – czy mają znaczenie?
Żelazo jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, a jego niedobór może powodować różne rodzaje wypadania włosów.
Nie oznacza to jednak, że każdy pacjent z łysieniem plackowatym powinien automatycznie przyjmować żelazo.
W przypadku łysienia plackowatego nie ma wystarczających dowodów na rutynowe wykonywanie badań gospodarki żelazowej u każdego pacjenta ani na to, że samo uzupełnianie żelaza leczy chorobę.
Jeżeli jednak występują objawy lub czynniki ryzyka niedoboru żelaza, lekarz może zdecydować o odpowiedniej diagnostyce.
Biotyna na włosy – czy rzeczywiście działa?
Biotyna jest jednym z najczęściej reklamowanych składników preparatów „na włosy”.
Problem polega na tym, że rzeczywisty niedobór biotyny jest rzadki, a u osoby, która nie ma niedoboru, dodatkowa suplementacja nie musi poprawiać wzrostu włosów.
Co więcej, wysokie dawki biotyny mogą zaburzać wyniki niektórych badań laboratoryjnych, między innymi badań hormonów tarczycy czy troponiny.
Dlatego przyjmowanie dużych dawek biotyny bez wskazań nie jest dobrym sposobem leczenia łysienia plackowatego.
Czy suplementy mogą całkowicie zatrzymać chorobę?
Nie ma obecnie suplementu, który gwarantowałby zatrzymanie łysienia plackowatego.
Choroba ma charakter autoimmunologiczny i jej leczenie powinno być dobierane w zależności od rozległości oraz aktywności zmian.
W zależności od sytuacji stosuje się między innymi:
- leczenie miejscowe,
- śródskórne iniekcje kortykosteroidów,
- immunoterapię kontaktową,
- leczenie ogólnoustrojowe,
- w odpowiednio dobranych przypadkach inhibitory JAK.
Suplementacja może być dodatkiem do postępowania, jeśli istnieje konkretny niedobór, ale nie powinna zastępować terapii dermatologicznej.
Kiedy suplementacja rzeczywiście ma sens?
Największy sens ma wtedy, gdy istnieje potwierdzony niedobór lub konkretne wskazanie medyczne.
Przykładowo lekarz może zalecić uzupełnienie:
- witaminy D przy jej niedoborze,
- żelaza przy potwierdzonym niedoborze,
- cynku przy jego niedoborze,
- witaminy B12 przy jej niedoborze.
W takiej sytuacji suplementacja ma jasno określony cel – poprawę stanu odżywienia organizmu.
Nie należy natomiast traktować suplementów jako zamiennika leczenia immunologicznego.
Czy można brać kilka suplementów jednocześnie?
To częsta praktyka u osób, które próbują samodzielnie walczyć z wypadaniem włosów.
Preparat na włosy może zawierać jednocześnie witaminę D, cynk, biotynę, selen, żelazo i wiele innych składników. Jeśli do tego dochodzą kolejne suplementy przyjmowane osobno, łatwo nieświadomie przekroczyć bezpieczne ilości.
Dlatego przed rozpoczęciem kilku preparatów warto sprawdzić ich skład.
Szczególnie nie należy samodzielnie stosować wysokich dawek żelaza, cynku czy witaminy D.
Zdrowa dieta jest ważniejsza niż „tabletka na włosy”
Prawidłowe żywienie nie wyleczy łysienia plackowatego, ale pomaga zapewnić organizmowi składniki potrzebne do prawidłowego funkcjonowania mieszków włosowych.
W codziennej diecie warto zadbać o:
- odpowiednią ilość białka,
- warzywa i owoce,
- produkty pełnoziarniste,
- ryby i inne wartościowe źródła tłuszczów,
- produkty dostarczające żelaza i cynku,
- odpowiednią podaż kalorii.
Nie ma natomiast potrzeby eliminowania glutenu, nabiału czy innych grup produktów tylko dlatego, że występuje łysienie plackowate, jeśli nie ma ku temu osobnego wskazania.
Co mówią najnowsze wytyczne?
Aktualne europejskie wytyczne dotyczące łysienia plackowatego są ostrożne w kwestii suplementów. Na podstawie dostępnych dowodów nie rekomendują stosowania suplementów diety jako leczenia łysienia plackowatego u dzieci, młodzieży ani dorosłych.
To nie oznacza, że witamina D, cynk czy żelazo są niepotrzebne. Oznacza natomiast, że należy je stosować wtedy, gdy istnieje ku temu konkretne wskazanie, a nie jako uniwersalną terapię łysienia plackowatego.
Witamina D i suplementy w łysieniu plackowatym – co warto zapamiętać?
Witamina D i cynk rzeczywiście są przedmiotem badań dotyczących łysienia plackowatego. U części pacjentów obserwuje się niższe stężenia tych składników, ale nie udowodniono, że sam niedobór witaminy D lub cynku jest przyczyną choroby ani że ich suplementacja leczy łysienie.
Najrozsądniejsze podejście to:
rozpoznanie choroby → ocena stanu zdrowia i ewentualnych niedoborów → uzupełnienie potwierdzonych niedoborów → właściwe leczenie dermatologiczne.
Suplement może być potrzebny konkretnemu pacjentowi, ale nie powinien być traktowany jako „tabletka na łysienie”.
Jeżeli włosy zaczynają wypadać w charakterystycznych, gładkich ogniskach, najważniejsze jest prawidłowe rozpoznanie przyczyny. Dopiero wtedy można zdecydować, czy potrzebne są badania laboratoryjne, suplementacja czy specjalistyczne leczenie dermatologiczne.
