Ból w klatce piersiowej niezwiązany z sercem – możliwe przyczyny i diagnostyka

Ból w klatce piersiowej często budzi niepokój i kojarzy się przede wszystkim z chorobami serca. Rzeczywiście, w niektórych przypadkach może być objawem zawału serca lub innych schorzeń układu krążenia wymagających pilnej pomocy medycznej. Warto jednak pamiętać, że nie każdy ból w tej okolicy ma podłoże kardiologiczne. Dolegliwości mogą pochodzić również z układu pokarmowego, oddechowego, mięśniowo-szkieletowego czy nerwowego.

W tym artykule wyjaśniamy, jakie są najczęstsze pozasercowe przyczyny bólu w klatce piersiowej, kiedy objawy wymagają pilnej diagnostyki oraz jak wygląda postępowanie w celu ustalenia ich źródła.

Czy ból w klatce piersiowej zawsze oznacza chorobę serca?

Nie. W obrębie klatki piersiowej znajdują się nie tylko serce i duże naczynia krwionośne, ale również płuca, przełyk, mięśnie, żebra, kręgosłup oraz liczne nerwy. Każda z tych struktur może być źródłem bólu.

Na podstawie samych objawów nie zawsze można określić przyczynę dolegliwości. Dlatego każdy nowy, nawracający lub silny ból w klatce piersiowej powinien zostać oceniony przez lekarza.

Najczęstsze pozasercowe przyczyny bólu w klatce piersiowej

Refluks żołądkowo-przełykowy

Jedną z najczęstszych przyczyn bólu za mostkiem jest refluks żołądkowo-przełykowy. Dochodzi wówczas do cofania się kwaśnej treści żołądkowej do przełyku, co powoduje podrażnienie jego błony śluzowej.

Typowe objawy obejmują:

• pieczenie za mostkiem,
• zgagę,
• kwaśny posmak w ustach,
• nasilenie dolegliwości po obfitym posiłku lub w pozycji leżącej.

Ból związany z refluksem może przypominać ból pochodzenia sercowego, dlatego nie należy samodzielnie stawiać diagnozy.

Choroby mięśni i kręgosłupa

Ból w klatce piersiowej może wynikać z przeciążenia mięśni, urazu żeber lub zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa piersiowego.

Dolegliwości często:

• nasilają się podczas ruchu,
• zwiększają się przy głębokim oddechu,
• mogą być wywoływane uciskiem konkretnego miejsca.

Takie objawy częściej sugerują przyczynę mięśniowo-szkieletową niż chorobę serca.

Choroby płuc i opłucnej

Zapalenie płuc, zapalenie opłucnej czy odma opłucnowa również mogą powodować ból w klatce piersiowej.

W takich przypadkach często współwystępują:

• kaszel,
• gorączka,
• duszność,
• ból nasilający się podczas oddychania.

Nagła duszność i silny ból w klatce piersiowej wymagają pilnej oceny medycznej.

Nerwobóle międzyżebrowe

Podrażnienie nerwów międzyżebrowych może powodować ostry, kłujący lub piekący ból przebiegający wzdłuż żeber.

Objawy często nasilają się podczas ruchu, kaszlu lub zmiany pozycji ciała.

Stres i napięcie emocjonalne

Silny stres lub napad lęku mogą powodować uczucie bólu, ucisku lub ściskania w klatce piersiowej. Często towarzyszą im:

• przyspieszone bicie serca,
• uczucie braku powietrza,
• drżenie rąk,
• zawroty głowy,
• uczucie silnego niepokoju.

Mimo że przyczyną mogą być czynniki psychiczne, przed postawieniem takiego rozpoznania należy wykluczyć choroby somatyczne.

Jak odróżnić ból serca od bólu o innym pochodzeniu?

Nie istnieje pojedynczy objaw, który pozwala z całkowitą pewnością odróżnić ból pochodzenia sercowego od innych przyczyn.

Ból związany z chorobą serca często ma charakter ucisku, gniecenia lub rozpierania za mostkiem. Może promieniować do barku, ramienia, szyi, pleców lub żuchwy i pojawiać się podczas wysiłku.

Natomiast ból pochodzenia mięśniowo-szkieletowego częściej nasila się podczas ruchu lub ucisku określonego miejsca. Dolegliwości związane z refluksem mogą pojawiać się po posiłkach lub w pozycji leżącej.

Mimo tych różnic ostateczne rozpoznanie wymaga diagnostyki.

Kiedy ból w klatce piersiowej wymaga pilnej pomocy medycznej?

Niektóre objawy mogą wskazywać na stan zagrożenia życia.

Należy niezwłocznie wezwać pomoc medyczną, jeżeli ból:

• pojawił się nagle i jest bardzo silny,
• utrzymuje się dłużej niż kilkanaście minut,
• promieniuje do ramienia, szyi, pleców lub żuchwy,
• towarzyszy mu duszność,
• występują zimne poty, nudności lub wymioty,
• pojawiła się utrata przytomności.

Takie objawy mogą świadczyć między innymi o zawale serca, zatorowości płucnej lub rozwarstwieniu aorty i wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.

Jak wygląda diagnostyka bólu w klatce piersiowej?

Rozpoznanie rozpoczyna się od dokładnego wywiadu lekarskiego oraz badania fizykalnego. Lekarz oceni charakter bólu, czas jego trwania, okoliczności występowania oraz choroby współistniejące.

W zależności od objawów mogą zostać wykonane:

• badanie EKG,
• badania laboratoryjne,
• RTG klatki piersiowej,
• echokardiografia (echo serca),
• gastroskopia, jeśli istnieje podejrzenie chorób przełyku lub żołądka,
• tomografia komputerowa lub inne badania obrazowe w uzasadnionych przypadkach.

W Krakowie diagnostyka bólu w klatce piersiowej obejmuje zarówno badania kardiologiczne, jak i pulmonologiczne, gastroenterologiczne czy ortopedyczne. Zakres badań zależy od charakteru objawów oraz podejrzewanej przyczyny.

Jak wygląda leczenie?

Nie istnieje jedno leczenie odpowiednie dla wszystkich rodzajów bólu w klatce piersiowej.

W przypadku refluksu stosuje się leczenie gastroenterologiczne oraz odpowiednie zalecenia dietetyczne.

Jeżeli przyczyną są schorzenia mięśniowo-szkieletowe, leczenie może obejmować rehabilitację, ćwiczenia lub leki przeciwbólowe.

W chorobach płuc postępowanie zależy od konkretnego rozpoznania i może obejmować leczenie farmakologiczne lub inne metody.

Jeżeli objawy są związane ze stresem, leczenie koncentruje się na ograniczeniu czynników wywołujących oraz – jeśli istnieją wskazania – odpowiednim postępowaniu psychologicznym lub psychiatrycznym.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Konsultacja lekarska jest wskazana, jeżeli ból w klatce piersiowej:

• pojawia się po raz pierwszy,
• nawraca,
• utrzymuje się przez dłuższy czas,
• nasila się podczas wysiłku,
• utrudnia codzienne funkcjonowanie,
• towarzyszą mu duszność, kołatanie serca lub zawroty głowy.

Ustalenie przyczyny dolegliwości pozwala dobrać odpowiednie leczenie oraz wykluczyć choroby wymagające pilnej interwencji.

Podsumowanie

Ból w klatce piersiowej nie zawsze oznacza chorobę serca. Może być związany z refluksem, chorobami płuc, schorzeniami mięśni i kręgosłupa, nerwobólami czy przewlekłym stresem. Mimo to nie należy samodzielnie zakładać, że dolegliwości mają niegroźne podłoże.

Podstawą diagnostyki są wywiad lekarski oraz odpowiednio dobrane badania, takie jak EKG, echo serca, RTG klatki piersiowej czy badania laboratoryjne. W Krakowie zakres diagnostyki dobierany jest indywidualnie do charakteru objawów oraz podejrzewanej przyczyny.

Jeżeli ból w klatce piersiowej jest silny, utrzymuje się przez dłuższy czas lub towarzyszą mu duszność, utrata przytomności albo promieniowanie do ramienia lub żuchwy, konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna.