Pranie i odzież w AZS – Jakie materiały nie drażnią skóry?

Przy atopowym zapaleniu skóry nawet coś tak codziennego jak koszulka, pościel czy proszek do prania może mieć znaczenie. Szorstki materiał, ciasne ubranie, metka ocierająca skórę albo intensywnie pachnący detergent mogą nasilać świąd i podrażnienie.

Nie oznacza to jednak, że osoba z AZS musi nosić wyłącznie specjalistyczną odzież albo prać wszystko w wyjątkowy sposób. Najważniejsze jest ograniczenie tego, co faktycznie podrażnia skórę konkretnej osoby, oraz unikanie przegrzewania i nadmiernego pocenia.

Jakie ubrania są najlepsze przy AZS?

Najczęściej dobrze tolerowana jest luźna odzież wykonana z miękkiej bawełny. Bawełna pozwala skórze oddychać, a przy odpowiednim splocie jest stosunkowo delikatna.

Warto zwrócić uwagę przede wszystkim na:

• miękkość materiału,
• luźny krój,
• brak szorstkich szwów,
• brak drażniących metek,
• możliwość odprowadzania wilgoci,
• ograniczenie przegrzewania.

Nie chodzi więc wyłącznie o skład zapisany na metce. Dwie koszulki wykonane z tego samego materiału mogą być zupełnie inaczej tolerowane przez skórę ze względu na sposób tkania, wykończenie czy szwy.

Bawełna, wełna czy poliester?

Bawełna – zwykle jest dobrym wyborem do bezpośredniego kontaktu ze skórą, szczególnie jeśli jest miękka i przewiewna.

Wełna – u wielu osób z AZS może powodować podrażnienie ze względu na szorstkość włókien. Nie musi oznaczać alergii na wełnę. Problemem często jest po prostu mechaniczne drażnienie skóry.

Poliester i inne włókna syntetyczne – mogą nasilać objawy u części osób, szczególnie gdy powodują przegrzewanie, pocenie lub tarcie. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z AZS musi całkowicie z nich zrezygnować.

Jeśli ubranie wykonane z określonego materiału wyraźnie nasila objawy, warto po prostu go unikać.

A co z ubraniami sportowymi?

Tutaj sytuacja może być bardziej skomplikowana.

Odzież sportowa często zawiera włókna syntetyczne, ponieważ mają one właściwości techniczne ułatwiające odprowadzanie potu. Jednocześnie pot, ciepło i tarcie mogą być silnymi wyzwalaczami zaostrzeń AZS.

Jeżeli podczas aktywności fizycznej pojawia się świąd, warto:

• wybierać luźniejszą odzież,
• unikać przegrzewania,
• zmieniać spocone ubranie możliwie szybko,
• po treningu wziąć krótki, letni prysznic,
• zastosować emolient, jeśli skóra jest sucha.

Nie ma potrzeby rezygnować z aktywności fizycznej tylko z powodu AZS.

Szwy i metki – mały szczegół, duży problem

Czasami problemem nie jest sam materiał, lecz mechaniczne drażnienie skóry.

Szorstki szew może przez wiele godzin ocierać jedno miejsce, a metka na karku może powodować uporczywe swędzenie. U osoby z AZS takie drobne podrażnienia mogą uruchamiać błędne koło świądu i drapania.

Dlatego warto:

• usuwać metki, jeśli ocierają skórę,
• wybierać ubrania z płaskimi, miękkimi szwami,
• unikać bardzo ciasnych ubrań,
• zwracać uwagę na gumki i ściągacze,
• w przypadku szczególnie wrażliwej skóry wybierać miękkie warstwy znajdujące się bezpośrednio przy ciele.

Jeśli konkretny element ubrania powoduje zaczerwienienie dokładnie w miejscu kontaktu, może to być cenna wskazówka dotycząca osobistego wyzwalacza.

Jaki proszek do prania przy AZS?

Przy skórze atopowej warto wybierać detergent bezzapachowy i bez barwników.

Warto zwrócić uwagę na określenie „fragrance-free” / „bez substancji zapachowych”. Sam napis „unscented” lub „bezzapachowy” na opakowaniu nie zawsze oznacza brak wszystkich substancji zapachowych – niektóre produkty mogą zawierać składniki maskujące zapach.

Nie trzeba natomiast kupować najdroższego detergentu przeznaczonego specjalnie dla atopowców. Najważniejsze jest, aby dobrze tolerowała go skóra.

Czy trzeba używać płynu do płukania?

Niekoniecznie.

Płyny do płukania często zawierają substancje zapachowe, które mogą podrażniać skórę. Jeżeli po ich zastosowaniu pojawia się nasilenie świądu, warto z nich zrezygnować.

Jeśli ktoś chce stosować płyn do płukania, powinien wybrać wariant bez substancji zapachowych i obserwować reakcję skóry.

Ile proszku używać?

Więcej detergentu nie oznacza czystszych ani bezpieczniejszych ubrań.

Warto stosować ilość zalecaną przez producenta i zadbać o odpowiednie wypłukanie odzieży. Przy bardzo wrażliwej skórze pomocny może być dodatkowy cykl płukania, szczególnie jeśli po praniu ubrania pozostawiają wyraźny zapach detergentu.

Czy nowe ubrania trzeba prać?

Tak, warto.

Nowe ubrania mogą zawierać pozostałości substancji używanych podczas produkcji i wykańczania tkanin. Pierwsze pranie może również usunąć część nadmiaru barwników.

Dlatego nowej odzieży lepiej nie zakładać bezpośrednio na skórę – szczególnie jeśli jest to ubranie dla dziecka z AZS.

Pościel i ręczniki przy AZS

To właśnie z pościelą skóra ma kontakt przez wiele godzin, dlatego warto zadbać o jej komfort.

Dobrze sprawdzają się:

• miękkie, przewiewne materiały,
• regularnie prana pościel,
• delikatny detergent bez substancji zapachowych,
• odpowiednia temperatura prania zgodna z zaleceniami producenta tkaniny,
• unikanie przegrzewania podczas snu.

Bawełniana pościel i ręczniki są często dobrym wyborem dla osób z wrażliwą skórą.

Czy roztocza kurzu nasilają AZS?

To temat, który wymaga pewnego wyjaśnienia.

Roztocza kurzu domowego są alergenem i u części osób mogą być związane z objawami chorób alergicznych. Jednak nie oznacza to, że każda osoba z AZS powinna przeprowadzać w domu intensywną „walkę z roztoczami”.

Samo rozpoznanie AZS nie jest wystarczającym powodem do kupowania specjalnych pokrowców na każdy materac, usuwania wszystkich dywanów czy stosowania rozbudowanych metod odkurzania.

Jeżeli istnieje potwierdzona alergia na roztocza i lekarz stwierdzi, że mają one znaczenie dla objawów, można indywidualnie omówić sposoby ograniczania ekspozycji.

Czy trzeba prać pościel w bardzo wysokiej temperaturze?

Nie zawsze.

Temperatura prania powinna być przede wszystkim zgodna z zaleceniami producenta materiału. W przypadku osób z alergią na roztocza można rozważyć odpowiednie postępowanie z pościelą, ale nie należy zakładać, że bardzo częste pranie całego domu w wysokich temperaturach jest konieczne z powodu samego AZS.

Warto również pamiętać, że nadmierne skupienie na roztoczach nie powinno przesłaniać podstawowego leczenia AZS.

A co z pluszakami?

Pluszowe zabawki mogą gromadzić kurz, dlatego przy dziecku z AZS i jednoczesnej alergii na roztocza warto zwrócić uwagę na ich regularne czyszczenie.

Nie oznacza to jednak, że dziecko z AZS musi zostać pozbawione wszystkich pluszaków.

Dobrym rozwiązaniem jest ograniczenie ich liczby w łóżku oraz regularne pranie zabawek, które można prać. Jeśli konkretna zabawka wyraźnie wiąże się z nasileniem objawów, warto ograniczyć kontakt z nią i obserwować, czy przynosi to poprawę.

Czy ubrania ze srebrem pomagają na AZS?

Na rynku można znaleźć odzież zawierającą włókna z dodatkiem srebra, reklamowaną między innymi dla osób z AZS.

Srebro ma właściwości przeciwdrobnoustrojowe, ale nie oznacza to, że ubrania z jego dodatkiem leczą atopowe zapalenie skóry.

Nie ma potrzeby kupowania specjalistycznej odzieży ze srebrem jako podstawowego elementu terapii. W leczeniu AZS najważniejsze pozostają odpowiednia pielęgnacja skóry i leczenie przeciwzapalne, jeśli jest potrzebne.

Jeżeli konkretny wyrób jest dobrze tolerowany przez pacjenta, może być stosowany jako element codziennej odzieży, ale nie powinien zastępować leczenia dermatologicznego.

Czy trzeba kupować „ubrania dla atopowców”?

Nie.

Specjalistyczna odzież może być przydatna w niektórych sytuacjach, ale większość osób z AZS może korzystać ze zwykłych ubrań, pod warunkiem że są one miękkie, przewiewne, odpowiednio luźne i dobrze tolerowane przez skórę.

Warto zacząć od prostych rozwiązań zamiast kupować wiele specjalistycznych produktów.

Najważniejsze zasady prania i ubierania przy AZS

Jeżeli chcesz ograniczyć podrażnienia skóry, zacznij od kilku prostych zasad:

1. Wybieraj miękkie, przewiewne ubrania.
Najczęściej dobrze sprawdza się bawełna.

2. Unikaj wełny bezpośrednio na skórze.
Jeżeli chcesz nosić wełniany sweter, pod spód załóż miękką warstwę, np. bawełnianą.

3. Nie przegrzewaj skóry.
Pot i wysoka temperatura mogą nasilać świąd.

4. Usuwaj drażniące metki i zwracaj uwagę na szwy.

5. Pierz ubrania w detergencie bez substancji zapachowych i barwników.

6. Nie używaj nadmiernej ilości detergentu.

7. Nowe ubrania wypierz przed pierwszym założeniem.

8. Obserwuj własną skórę.
Jeżeli konkretny materiał, detergent lub ubranie wyraźnie nasila objawy, warto go wyeliminować.

Odzież może pomóc, ale nie zastąpi leczenia

Ubrania i sposób prania mogą ograniczyć część codziennych czynników drażniących, ale nie są leczeniem AZS.

Jeżeli mimo odpowiedniej pielęgnacji i unikania znanych wyzwalaczy skóra pozostaje czerwona, swędząca, sącząca lub często się zaostrza, warto skonsultować się z dermatologiem.

Właściwe rozpoznanie, regularne stosowanie emolientów i odpowiednio dobrane leczenie przeciwzapalne pozostają podstawą kontroli choroby.

W AZS nie trzeba sterylizować otoczenia ani kupować całej garderoby od nowa. Największe znaczenie mają miękkie ubrania, brak przegrzewania, łagodny detergent i obserwowanie tego, co rzeczywiście podrażnia skórę.